Giải Bài tập 2, câu 2 trang 28 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Theo em, từ ngữ nào có thể được xem là từ khoá của văn bản? Vì sao em xác định như vậy?
(văn bản: Choáng ngợp và đau đớn những cảnh báo từ loạt phim “Hành tinh của chúng ta” (SGK tr. 94 – 97))
Gợi ý trả lời
a) Xác định từ khoá của văn bản
Từ ngữ có thể được xem là từ khoá của văn bản là cụm từ “cảnh báo” (gắn với “Hành tinh của chúng ta”). Có thể mở rộng ra chùm từ khoá: “cảnh báo” – “Trái Đất/hành tinh” – “môi trường”.
b) Lí do xác định như vậy
- Xuất hiện ngay ở nhan đề và lặp lại nhiều lần: Từ “cảnh báo” nằm trong chính nhan đề văn bản (“những cảnh báo từ loạt phim…”) và trở đi trở lại trong toàn bài. Một từ ngữ được nhắc lại nhiều lần, đặt ở vị trí nổi bật (nhan đề) thường là tín hiệu của từ khoá.
- Bao quát được nội dung chính của văn bản: Cả bài viết xoay quanh việc loạt phim “Hành tinh của chúng ta” đưa ra lời cảnh báo về tình trạng thiên nhiên, môi trường sống trên Trái Đất đang bị tàn phá, các loài và hệ sinh thái đang bị đe doạ. Nắm được từ “cảnh báo” là nắm được tinh thần cốt lõi của văn bản.
- Thể hiện thái độ, mục đích của người viết: Từ “cảnh báo” cho thấy mục đích của bài viết (và của bộ phim) không chỉ là giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên mà là gióng lên hồi chuông, kêu gọi con người thức tỉnh và hành động để bảo vệ hành tinh. Đây cũng là thông điệp mà văn bản muốn gửi gắm.
- Liên kết với các từ ngữ khác trong bài: “Cảnh báo” gắn kết tự nhiên với các từ như *choáng ngợp, đau đớn, Trái Đất, thiên nhiên, môi trường, bảo vệ*… tạo thành mạng lưới ngữ nghĩa thống nhất, cho thấy nó giữ vai trò trung tâm.
→ Vì vậy, “cảnh báo” hội đủ các dấu hiệu của một từ khoá: xuất hiện ở vị trí nổi bật, lặp lại, khái quát được nội dung và thể hiện rõ mục đích, thông điệp của văn bản.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.