Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 1, câu 1 trang 28 SBT Ngữ văn 8

Bài 9. Hôm nay và ngày mai   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhan đề văn bản báo hiệu những gì về các nội dung mà tác giả sẽ triển khai trong bài viết?
(văn bản: Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ (SGK tr. 89 – 92))

Gợi ý trả lời

Phân tích nhan đề để dự báo nội dung bài viết

Nhan đề đầy đủ của văn bản là: *"Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ"*. Đây là một nhan đề dài, có cấu trúc như một luận điểm, nên nó báo hiệu khá rõ phạm vi và hướng triển khai nội dung của bài viết:

a) Về đối tượng, phạm vi bàn luận: Cụm "Miền châu thổ sông Cửu Long" cho biết văn bản sẽ bàn về một vấn đề của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, gắn với đặc điểm địa lí – tự nhiên là vùng đất thấp, nhiều sông ngòi và chịu tác động của lũ. Người đọc dự đoán tác giả sẽ trình bày những hiểu biết về đặc điểm tự nhiên, về lũ và vai trò của lũ đối với vùng đất này.

b) Về vấn đề trung tâm (lũ) và quan niệm cần thay đổi: Cách diễn đạt "từ sống chung sang chào đón lũ" báo hiệu bài viết sẽ xoay quanh cách con người ứng xử với lũ. Nhan đề gợi ra sự đối chiếu giữa hai quan niệm: quan niệm cũ là "sống chung với lũ" (coi lũ là tai họa phải chống đỡ, né tránh, chịu đựng) và quan niệm mới là "chào đón lũ" (coi lũ là nguồn lợi, là tài nguyên cần đón nhận). Vì vậy, có thể dự đoán tác giả sẽ phân tích mặt lợi – hại của lũ để lí giải vì sao cần nhìn nhận lại.

c) Về quan điểm, thái độ và tính chất nghị luận của bài viết: Từ "cần chuyển đổi" cho thấy nhan đề mang tính khẳng định, nêu trực tiếp quan điểm (luận đề) của tác giả: cần thay đổi tư duy, cách ứng xử với lũ ở miền châu thổ sông Cửu Long. Điều này báo hiệu văn bản là một văn bản nghị luận (bàn về một vấn đề xã hội/tự nhiên), tác giả sẽ đưa ra lí lẽ và bằng chứng để thuyết phục người đọc đồng tình với sự "chuyển đổi" đó, đồng thời đề xuất giải pháp hành động.

Kết luận: Chỉ qua nhan đề, người đọc đã dự đoán được: bài viết bàn về lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long, nêu quan điểm cần thay đổi cách nhìn và cách ứng xử với lũ – từ chống đỡ, chịu đựng sang chủ động đón nhận lũ như một nguồn lợi; bài viết sẽ triển khai bằng các lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ và thuyết phục cho luận đề ấy.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.