Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 2 trang 39 SBT Ngữ văn 8

Bài tập đọc hiểu đoạn trích kịch Lão hà tiện (Mô-li-e)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhận xét lời độc thoại của nhân vật bác Giắc khi nghe ông Ác-pa-gông cắt đặt công việc.
(văn bản: Lão hà tiện – Mô-li-e (Đỗ Đức Hiểu dịch, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2020))

Gợi ý trả lời

Nhận xét lời độc thoại của bác Giắc

*(Lời độc thoại: lời nhân vật tự nói với chính mình, không hướng tới ai trên sân khấu, dùng để bộc lộ trực tiếp những suy nghĩ, tình cảm thầm kín.)*

a) Hoàn cảnh xuất hiện lời độc thoại

Bác Giắc vừa là đầu bếp, vừa là xà ích (người đánh xe) cho ông Ác-pa-gông. Khi nghe ông chủ cắt đặt công việc — vừa muốn bày một bữa tiệc thật linh đình để đãi khách, lại vừa bắt chi tiêu càng ít càng tốt — bác Giắc buột ra lời độc thoại. Lời nói ấy cất lên đúng lúc nhân vật đứng trước một đòi hỏi vô lí, mâu thuẫn của chủ.

b) Nội dung và thái độ bộc lộ qua lời độc thoại

- Lời độc thoại cho thấy bác Giắc hiểu rất rõ bản chất keo kiệt, hà tiện của ông chủ: muốn "tốt" mà không muốn "tốn", muốn sang trọng mà lại tiếc tiền. Đây là điều bác không tiện nói thẳng ra trước mặt Ác-pa-gông, nên phải mượn hình thức tự nói với mình.
- Qua đó, bác Giắc hiện lên là người thẳng thắn, trung thực, có đầu óc thực tế, dám nhìn thẳng vào cái phi lí trong mệnh lệnh của chủ.

c) Giọng điệu và tác dụng nghệ thuật

- Lời độc thoại mang giọng mỉa mai, châm biếm, đối lập hẳn với lời bác nói trực tiếp với ông chủ (vẻ phục tùng, lễ phép). Sự đối lập "nói trước mặt — nói sau lưng" ấy chính là nguồn gốc của tiếng cười trào phúng.
- Về nghệ thuật kịch, độc thoại là thủ pháp giúp:
+ khắc họa trực tiếp tính cách nhân vật (bác Giắc ngay thẳng; Ác-pa-gông keo kiệt, lố bịch);
+ tạo kịch tính và chuẩn bị cho những xung đột tiếp theo;
+ vạch trần, phê phán thói hà tiện đến mức mù quáng của Ác-pa-gông, qua đó bật lên tiếng cười phê phán — đặc trưng của hài kịch Mô-li-e.

Kết luận: Lời độc thoại của bác Giắc là một chi tiết đắt giá: vừa làm nổi bật tính cách thật của nhân vật, vừa gián tiếp tô đậm thói keo kiệt đáng cười của ông chủ, góp phần tạo nên tiếng cười trào phúng sâu sắc cho vở kịch.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.