Giải Bài tập 4 trang 14 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
NGỮ LIỆU: NGỌN ĐÈN ĐỨNG GÁC
Trên đường ta đi đánh giặc
Ta về nam hay ta lên bắc,
Ở đâu
Cũng gặp
Những ngọn đèn dầu
Chong mắt
Đêm thâu
Những ngọn đèn không bao giờ nhắm mắt
Như những tâm hồn không bao giờ biết tắt,
Như miền Nam
Hai mươi năm
Không đêm nào ngủ được,
Như cả nước
Với miền Nam
Đêm nào cũng thức
Soi cho ta đi
Đánh trận trường kì
Đèn ta thắp niềm vui theo dõi
Đèn ta thắp những lời kêu gọi.
Đi nhanh đi nhanh
Chiến trường đã giục
Đầy núi đầy sông
Đèn ta đã mọc.
Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi:
Xác định thể thơ của bài thơ và nêu căn cứ để xác định thể thơ.
Gợi ý trả lời
Xác định thể thơ: Bài thơ *Ngọn đèn đứng gác* được viết theo thể thơ tự do.
Căn cứ để xác định:
- Số tiếng trong mỗi dòng không cố định, các dòng dài ngắn khác nhau: có dòng chỉ 2 tiếng ("Cũng gặp", "Chong mắt", "Đêm thâu"), có dòng 3 tiếng ("Như miền Nam", "Hai mươi năm"), lại có dòng 7 – 8 tiếng ("Những ngọn đèn không bao giờ nhắm mắt", "Như những tâm hồn không bao giờ biết tắt"). Số tiếng thay đổi tự do, không gò theo một số tiếng cố định.
- Số dòng trong mỗi khổ, cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt: bài thơ không chia khổ đều đặn, vần và nhịp được dùng co giãn theo mạch cảm xúc chứ không tuân theo một luật cố định (như lục bát, song thất lục bát hay thơ Đường luật).
→ Vì không bị ràng buộc về số tiếng, số dòng, vần và nhịp theo khuôn mẫu cố định mà được tổ chức tự do theo cảm xúc, nên đây là thơ tự do.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.