Giải Nói và nghe - Bài tập 2 trang 26 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Từ chủ đề ở bài tập 2 của phần Viết, hãy thực hiện các công việc chuẩn bị cho một cuộc thảo luận và tiến hành theo nhóm.
Gợi ý trả lời
Lưu ý: Đây là bài Nói và nghe – Thảo luận về một vấn đề trong đời sống phù hợp với lứa tuổi, nên "lời giải" là phần chuẩn bị và tiến hành cuộc thảo luận. Chủ đề được lấy từ bài tập 2 phần Viết của Bài 3 – *Lời sông núi* (viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống gắn với tình yêu quê hương, đất nước, trách nhiệm với cộng đồng). Ở đây chọn chủ đề: "Trách nhiệm của học sinh trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc".
### a) Chuẩn bị cho cuộc thảo luận
1. Xác định rõ đề tài (vấn đề cần thảo luận)
- Vấn đề: *Học sinh ngày nay cần làm gì để kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước?*
- Mục tiêu thảo luận: thống nhất được những việc làm thiết thực, phù hợp lứa tuổi thể hiện lòng yêu nước.
2. Thu thập tư liệu, xây dựng ý kiến
- Đọc lại các văn bản trong bài học như *Hịch tướng sĩ* (Trần Quốc Tuấn), *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta* (Hồ Chí Minh) để lấy dẫn chứng về tinh thần yêu nước.
- Tìm thêm dẫn chứng thực tế: tấm gương học sinh học giỏi, tham gia bảo vệ môi trường, giữ gìn di tích, tuyên truyền văn hóa dân tộc…
- Ghi lại các ý kiến của bản thân thành dàn ý ngắn:
+ Yêu nước không phải điều gì xa vời mà thể hiện qua hành động hằng ngày.
+ Học sinh yêu nước bằng cách học tập tốt, rèn luyện đạo đức.
+ Giữ gìn tiếng nói, phong tục, di sản; chống các biểu hiện sai lệch.
+ Có thể có ý kiến trái chiều (ví dụ: học sinh còn nhỏ chưa làm được gì lớn) để tranh luận.
3. Chuẩn bị về tổ chức
- Phân công vai trò trong nhóm:
+ *Người điều hành (nhóm trưởng):* nêu vấn đề, mời phát biểu, điều phối thời gian, chốt ý kiến.
+ *Thư kí:* ghi lại các ý kiến chính và kết luận.
+ *Các thành viên:* chuẩn bị ý kiến riêng, lắng nghe và phản hồi.
- Thống nhất thời gian, địa điểm, nội quy (nói ngắn gọn, tôn trọng người khác, không ngắt lời).
###
b) Tiến hành thảo luận theo nhóm
Bước 1 – Mở đầu: Người điều hành nêu đề tài và mục đích: *"Hôm nay nhóm ta thảo luận về trách nhiệm của học sinh trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống yêu nước."*
Bước 2 – Trình bày ý kiến: Lần lượt các thành viên phát biểu, mỗi ý kiến nêu rõ:
- *Quan điểm:* Học sinh hoàn toàn có thể thể hiện lòng yêu nước.
- *Lí lẽ:* Yêu nước bắt đầu từ những việc nhỏ, phù hợp khả năng.
- *Dẫn chứng:* học tập chăm chỉ, tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa, dọn vệ sinh di tích, quảng bá hình ảnh quê hương…
Bước 3 – Trao đổi, tranh luận: Phản hồi ý kiến trái chiều một cách tôn trọng. Ví dụ, với ý "học sinh còn nhỏ chưa làm được gì", có thể phản bác: *chính việc học tốt và sống có trách nhiệm đã là biểu hiện của lòng yêu nước.*
Bước 4 – Thống nhất và kết luận: Người điều hành tổng hợp, thư kí ghi lại kết luận chung:
> *Mỗi học sinh có thể và cần thể hiện lòng yêu nước bằng những việc làm cụ thể, thiết thực hằng ngày: học tập, rèn luyện, giữ gìn bản sắc văn hóa và góp sức xây dựng cộng đồng.*
Bước 5 – Đánh giá, rút kinh nghiệm: Các thành viên tự nhận xét về cách trình bày, lắng nghe và tinh thần hợp tác của nhóm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.