Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 5 trang 20 SBT Ngữ văn 8

Bài 3. Lời sông núi   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bài hịch giúp em cảm nhận được điều gì về con người Lý Thường Kiệt?
(văn bản: Bài văn lộ bố khi đánh Tống – Lý Thường Kiệt)

Gợi ý trả lời

Cảm nhận về con người Lý Thường Kiệt qua bài hịch (bài thơ *Nam quốc sơn hà* – "Bài văn lộ bố khi đánh Tống"):

Qua lời tuyên bố đanh thép của bài thơ, em cảm nhận Lý Thường Kiệt là một con người lớn với nhiều phẩm chất đáng khâm phục, thể hiện ở những phương diện sau:

a) Một vị tướng có lòng yêu nước nồng nàn và ý thức chủ quyền dân tộc sâu sắc. Câu "Nam quốc sơn hà Nam đế cư" (Sông núi nước Nam vua Nam ở) cho thấy ông khẳng định một cách dứt khoát: nước Nam là một quốc gia độc lập, có lãnh thổ riêng, có "Nam đế" riêng ngang hàng với "Bắc đế". Đó là tiếng nói của một người luôn đặt Tổ quốc, giang sơn lên trên hết.

b) Một con người có bản lĩnh, khí phách hiên ngang và niềm tin mãnh liệt vào chính nghĩa. Ông dựa vào "thiên thư" (sách trời) – tức chân lí hiển nhiên, lẽ phải không thể chối cãi – để khẳng định quyền tồn tại của dân tộc. Lời thơ vang lên như một lời tuyên ngôn, không hề run sợ trước thế mạnh của quân Tống.

c) Một chủ soái tài trí, quyết đoán và đầy tinh thần cảnh cáo, răn đe kẻ thù. Hai câu cuối "Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm / Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư" (Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm / Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời) cho thấy ông gọi thẳng quân xâm lược là "nghịch lỗ" (giặc làm điều trái đạo), đồng thời khẳng định chắc chắn chúng sẽ chuốc lấy thất bại. Đây là con người vừa có tầm nhìn chiến lược, vừa có ý chí quyết chiến quyết thắng để bảo vệ đất nước.

d) Một tấm lòng tin tưởng, tự hào về sức mạnh và vận mệnh của dân tộc. Việc cho đọc bài thơ ở đền bên sông Như Nguyệt nhằm khích lệ tinh thần binh sĩ cho thấy ông hiểu rõ sức mạnh tinh thần của quân dân và biết cổ vũ lòng yêu nước để làm nên chiến thắng.

Kết luận: Bài hịch (bài thơ) giúp em cảm nhận Lý Thường Kiệt là một vị anh hùng dân tộc, một nhà quân sự – chính trị kiệt xuất: yêu nước sâu sắc, có ý thức tự tôn dân tộc cao, bản lĩnh hiên ngang, tin vào chính nghĩa và có ý chí sắt đá bảo vệ nền độc lập của non sông đất nước.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.