Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài tập 5 - Câu 3 trang 7 SBT Ngữ văn 8

Bài 6. Chân dung cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em hiểu thế nào về suy nghĩ của người hoạ sĩ: "Hơn bao nhiêu người khác, ông biết rất rõ sự bất lực của nghệ thuật, của hội hoạ trong cuộc hành trình vĩ đại là cuộc đời."?
(văn bản: Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long)

Gợi ý trả lời

Đặt câu nói vào mạch truyện: Chi tiết này xuất hiện khi ông hoạ sĩ già, trước vẻ đẹp tâm hồn và công việc lặng thầm của anh thanh niên, đã xúc động muốn vẽ, muốn ghi lại chân dung ấy. Nhưng chính lúc khao khát sáng tạo trỗi dậy mạnh nhất thì ông lại nhận ra giới hạn của nghề mình. Có thể hiểu suy nghĩ của ông qua các ý sau:

a) "Sự bất lực của nghệ thuật, của hội hoạ": Người hoạ sĩ ý thức rất rõ rằng một bức tranh, dù tài hoa đến đâu, cũng chỉ ghi lại được một khoảnh khắc, một dáng vẻ bên ngoài. Nó không thể nào diễn tả hết được chiều sâu tâm hồn, vẻ đẹp của suy nghĩ, lí tưởng sống và tất cả những gì đang diễn ra bên trong con người như anh thanh niên. Nghệ thuật, trước sự phong phú vô tận của con người và cuộc sống, luôn tỏ ra chưa đủ, chưa trọn vẹn.

b) "Cuộc hành trình vĩ đại là cuộc đời": Nhà văn ví cuộc đời như một hành trình lớn lao, không ngừng vận động, sinh sôi và sáng tạo. So với sự sống thật – luôn chảy trôi, biến đổi và cao đẹp – thì nghệ thuật chỉ là cái bóng, là sự tái hiện lại. Cuộc đời mới là nguồn cội, là cái vĩ đại nhất; nghệ thuật dù lớn lao cũng phải đi sau, phải lấy cuộc sống làm đối tượng và luôn thấy mình nhỏ bé trước nó.

c) "Hơn bao nhiêu người khác, ông biết rất rõ": Chính vì là một nghệ sĩ chân chính, cả đời gắn bó, trăn trở với hội hoạ, ông hoạ sĩ mới thấu hiểu sâu sắc giới hạn ấy hơn người thường. Đây không phải lời than vãn hay buông xuôi, mà là sự tự ý thức nghiêm túc, khiêm nhường của một người làm nghề: càng yêu nghề, càng hiểu nghề thì càng thấy rõ nghệ thuật khó lòng với tới hết vẻ đẹp của con người.

d) Ý nghĩa, thái độ của người hoạ sĩ: Nhận ra sự "bất lực" đó không khiến ông chán nản mà càng thôi thúc ông phải sáng tạo, phải cố gắng vẽ cho được, phải không ngừng tìm tòi để đến gần hơn với cái đẹp của cuộc sống. Qua suy nghĩ này, Nguyễn Thành Long kín đáo gửi gắm quan niệm về nghệ thuật: nghệ thuật phải bắt nguồn từ cuộc sống, phục vụ cuộc sống; và vẻ đẹp của những con người lao động âm thầm như anh thanh niên mới thật sự lớn lao, là nguồn cảm hứng bất tận mà người nghệ sĩ luôn khao khát vươn tới.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.