Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 4 trang 42 SBT Ngữ văn 8

Bài 10. Sách - Người bạn đồng hành   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh "hố bom" và "khoảng trời" gợi cho em suy nghĩ gì về sự hi sinh của "cô gái mở đường" và tình yêu thương của đất nước, quê hương dành cho cô?
(văn bản: Khoảng trời, hố bom – Lâm Thị Mỹ Dạ)

Gợi ý trả lời

Hai hình ảnh "hố bom" và "khoảng trời" là những sáng tạo nghệ thuật đặc sắc nhất của bài thơ, cùng gợi lên nhiều suy nghĩ sâu sắc về sự hi sinh của cô gái thanh niên xung phong và tình yêu thương mà đất nước, quê hương dành cho cô.

a) Về hình ảnh "hố bom":

- "Hố bom" là dấu tích có thật của chiến tranh, là nơi cô gái đã ngã xuống. Nó gợi lên sự khốc liệt, tàn bạo của bom đạn kẻ thù và cái chết thương tâm của người con gái mở đường.
- Nhưng điều cảm động là hố bom ấy đã đọng đầy nước, in bóng "khoảng trời" trong vắt. Cái hố do bom đào thành nơi hủy diệt lại trở thành nơi lưu giữ, phản chiếu vẻ đẹp của bầu trời. Đó là hình ảnh của sự sống nảy sinh từ cái chết, của sự bất tử vượt lên trên sự hủy diệt.

b) Về hình ảnh "khoảng trời":

- "Khoảng trời" là biểu tượng cho tâm hồn cao đẹp, trong sáng của cô gái, cho "tình yêu Tổ quốc" mà em đã "thắp lên ngọn lửa". Màu da trời xanh thẳm gợi tấm lòng thủy chung, son sắt với đất nước.
- "Khoảng trời" còn là biểu tượng cho sự bất tử: cô gái đã hóa thân vào thiên nhiên, vào đất nước. Thân thể em hóa "làn mây trắng", gương mặt em thành vầng mặt trời, tâm hồn em thành "khoảng trời". Em không mất đi mà sống mãi trong lòng quê hương.

c) Về sự hi sinh của "cô gái mở đường":

- Đó là sự hi sinh cao cả, tự nguyện và thầm lặng. Cô gái đã lấy thân mình đánh lạc hướng bom thù, hi sinh để con đường ra tiền tuyến được thông suốt.
- Sự hi sinh ấy không bi lụy mà ngời sáng chất lí tưởng, bởi nó bắt nguồn từ tình yêu Tổ quốc. Cái chết của em trở thành bất tử, hóa thành vẻ đẹp vĩnh hằng của thiên nhiên, đất nước.

d) Về tình yêu thương của đất nước, quê hương dành cho cô:

- Đất nước, quê hương trân trọng và nâng niu sự hi sinh của em: thiên nhiên như ôm ấp, gìn giữ linh hồn em — bầu trời soi mình trong hố bom, mây trắng, mặt trời, cỏ cây đều mang bóng dáng em.
- Tình yêu thương ấy còn là sự biết ơn, ngưỡng mộ của nhà thơ và của mọi người: tên con đường là tên em gửi lại, "mỗi người có gương mặt em riêng". Em trở thành hình tượng đẹp đẽ, thiêng liêng, sống mãi trong kí ức và lòng biết ơn của dân tộc.

Khái quát: Qua hai hình ảnh "hố bom" và "khoảng trời", nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ đã dựng nên một tượng đài bất tử về người con gái mở đường: sự hi sinh của em tuy đau thương mà cao đẹp, biến mất mát thành bất tử; đồng thời bài thơ thể hiện tình yêu thương, sự trân trọng, biết ơn sâu nặng của đất nước, quê hương dành cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.