Giải Bài tập 7 trang 10 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
NGỮ LIỆU: Khi cha con Hồ Quý Ly hiệp binh lại với nhau rồi thì lại phân ra làm ba đạo, hai đạo binh bộ thì đi hai bên bờ sông, còn một đạo binh thuỷ thì đi chính giữa; kéo lên đánh Hàm Tử quan.
Chẳng dè quân Minh hay trước, đã phân binh ra phục sẵn mấy chỗ hiểm yếu mà chờ, cho nên khi quân Hồ vừa mới kéo tới nơi, thì quân Minh ba bên bốn bề khắc kì với nhau ào ra một lượt, đánh rát quá quân họ Hồ chịu không nổi, nên phải vỡ tan chạy ráo, hai đạo binh bộ thua rồi, lớp thì đầu giặc, lớp thì chạy nhào xuống sông mà chết rất nhiều. Hồ Nguyên Trừng cũng tử trận.
Còn đạo binh thuỷ tuy chạy thoát khỏi được, song những thuyền chở lương đều bị chìm mất hết nhiều.
Lúc bấy giờ, những quan tướng An Nam mà bị quân Minh bắt được, không chịu đầu nó thì nó giết đi; cái lòng độc ác của quân Minh đối đãi với An Nam ta, thiệt là cực kì tàn nhẫn.
Hồ Quý Ly dẫn cả đạo binh thuỷ chạy thẳng ra biển, rồi dò theo đường biển chạy về Thanh Hoá; nhưng mới vừa đến Mã Giang, lại gặp quân Minh chặn đánh, làm cho quân nhà Hồ tan tác như cua gãy càng. Cha con Hồ Quý Ly không dám vào Thanh Hoá, phải chạy thẳng vào Nghệ An mà trốn.
Trương Phụ cho người đi thám dò, biết cha con họ Hồ đã chạy vào Nghệ An, bèn cho mời Mộc Thạnh đến mà nghị kế rằng: "Nay cha con Hồ Quý Ly đã thế cùng lực tận rồi, chúng nó vào Nghệ An mà trốn đó, thì thế nó đã cùng đường, chúng ta phải đồng tâm hiệp lực, phân binh thuỷ lục kéo vào, thì thế nào cũng bắt được, chứ nếu chúng ta mà dụ dự lôi thôi, dung dưỡng nó nhiều ngày, để cho nó nảy nhánh đâm chồi, thì ắt sanh hậu hoạn đó". Mộc Thạnh cùng chư tướng thảy đều bái phục.
Đọc đoạn trích sau và chọn phương án trả lời đúng:
Câu nào sau đây khái quát chính xác nhất về nội dung đoạn trích?
A. Sự tàn ác của giặc Minh và nỗi thống khổ của nhân dân ta dưới ách xâm lược.
B. Quân Minh sang xâm lược nước ta, cha con Hồ Quý Ly hợp binh chống giặc nhưng cuối cùng thất bại.
C. Tinh thần chống giặc kiên cường, bất khuất của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Hồ Quý Ly.
D. Những trận chiến ác liệt giữa quân Minh xâm lược và quân ta dưới sự lãnh đạo của Hồ Quý Ly.
Gợi ý trả lời
Phân tích yêu cầu: Câu hỏi đề nghị chọn phương án *khái quát chính xác nhất* về nội dung toàn đoạn trích. Phương án đúng phải bao trùm được mạch sự việc chính của cả đoạn, không chỉ đúng với một chi tiết nhỏ.
Xác định mạch nội dung đoạn trích:
- Cha con Hồ Quý Ly hợp binh, chia ba đạo kéo lên đánh Hàm Tử quan.
- Quân Minh biết trước, phục sẵn, đánh cho quân Hồ tan vỡ; hai đạo binh bộ thua, Hồ Nguyên Trừng tử trận, thuyền lương bị chìm.
- Cha con Hồ Quý Ly phải chạy trốn (ra biển → Thanh Hóa → Mã Giang lại bị chặn đánh → trốn vào Nghệ An).
- Trương Phụ và Mộc Thạnh bàn kế tiếp tục truy đuổi để bắt bằng được.
→ Như vậy, nội dung xuyên suốt là: quân Minh xâm lược, cha con Hồ Quý Ly hợp binh chống cự nhưng liên tiếp thua trận và cuối cùng thất bại, phải chạy trốn.
Xét từng phương án:
- A. Chỉ đúng với *một ý* (sự tàn ác của giặc Minh ở đoạn "những quan tướng An Nam… cực kì tàn nhẫn"), không bao quát toàn bộ diễn biến → chỉ là chi tiết, không khái quát được.
- B. Nêu đủ: giặc Minh xâm lược → cha con Hồ Quý Ly hợp binh chống giặc → cuối cùng thất bại. Bao trùm trọn vẹn mạch sự việc của đoạn trích → chính xác nhất.
- C. Sai về bản chất: đoạn trích kể việc quân Hồ *thua tan tác, bỏ chạy, trốn tránh*, không phải "tinh thần chống giặc kiên cường, bất khuất"; cũng không nói về nhân dân.
- D. Chỉ nhấn vào "những trận chiến ác liệt", bỏ sót kết cục *thất bại* và việc chạy trốn — phần cốt lõi của đoạn → khái quát thiếu, không bằng B.
Kết luận: Chọn B.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.