Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 2 - 5 trang 12 SBT Ngữ văn 7

Bài 2. Khúc nhạc tâm hồn   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Tiếng ve thức giấc
Long lanh ánh ngày
Tiếng ve toả chậm
Mùi hoa ngất say
Tiếng ve loáng thoáng
Đuôi sóc chuyền cây
Tiếng ve dai dẳng
Cưa ngang rừng dày.

Hãy tìm những từ láy trong đoạn thơ sau và nêu tác dụng của chúng:

Gợi ý trả lời

a) Tìm các từ láy trong đoạn thơ

Đọc kĩ đoạn thơ, ta tìm được ba từ láy:

- long lanh (láy âm đầu *l*)
- loáng thoáng (láy vần *-oáng*)
- dai dẳng (láy âm đầu *d*)

*(Các từ như "thức giấc", "ngất say", "rừng dày" là từ ghép, không phải từ láy.)*

b) Nêu tác dụng của các từ láy

- long lanh: gợi tả ánh sáng ban ngày trong trẻo, lấp lánh, rực rỡ → làm bừng sáng không gian buổi sớm.
- loáng thoáng: gợi tiếng ve lúc có lúc không, thoáng qua, mơ hồ, xa gần → diễn tả âm thanh nhẹ, không liên tục.
- dai dẳng: gợi tiếng ve ngân dài, kéo liên tục không dứt, rền rĩ như "cưa ngang rừng dày" → diễn tả âm thanh mạnh, bền bỉ.

Tác dụng chung:

Các từ láy giàu giá trị gợi hình và gợi cảm: vừa vẽ nên bức tranh thiên nhiên mùa hè sống động (ánh ngày *long lanh*, tiếng ve khi *loáng thoáng*, khi *dai dẳng*), vừa tái hiện sinh động những cung bậc khác nhau của tiếng ve. Đồng thời, chúng tạo nhạc điệu, làm câu thơ thêm uyển chuyển, hài hòa; qua đó thể hiện sự quan sát, cảm nhận tinh tế và tình yêu thiên nhiên của tác giả.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.