Giải Bài tập 2 trang 28 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Từ bài viết đã hoàn thành ở bài tập 1 phần Viết (nêu ý kiến của em về quan niệm: "Cha mẹ là người quyết định sự thành công trong việc học tập của con cái."), em hãy lập dàn ý cho bài nói và tiến hành luyện tập cách trình bày.
Gợi ý trả lời
## Nói và nghe — Bài tập 2 (trang 29)
Yêu cầu: Từ bài viết đã làm ở Bài tập 1 phần Viết (nêu ý kiến về quan niệm *"Cha mẹ là người quyết định sự thành công trong việc học tập của con cái"*), em chuyển bài viết đó thành dàn ý bài nói và luyện tập cách trình bày.
Lưu ý: Bài nói khác bài viết ở chỗ phải ngắn gọn, mạch lạc, dễ nghe; mỗi ý trình bày thành một luận điểm rõ, có dẫn chứng; chú ý giọng nói, cử chỉ, tương tác với người nghe. Dưới đây là gợi ý theo đúng bố cục ba phần của bài nói trình bày ý kiến (SGK Ngữ văn 7, KNTT).
### a) Lập dàn ý cho bài nói
(1) Mở đầu
- Chào người nghe, giới thiệu vấn đề sẽ trình bày.
- Nêu quan niệm cần bàn: *"Cha mẹ là người quyết định sự thành công trong việc học tập của con cái."*
- Nêu rõ ý kiến (thái độ) của em: Em không hoàn toàn tán thành quan niệm trên — cha mẹ có vai trò rất quan trọng, nhưng không phải là người quyết định; yếu tố quyết định là sự nỗ lực của chính bản thân con cái.
(2) Triển khai (phần chính)
Trình bày lần lượt từng luận điểm, mỗi luận điểm kèm lí lẽ và dẫn chứng:
- *Luận điểm 1 — Thừa nhận phần đúng của quan niệm:* Cha mẹ có vai trò quan trọng trong việc học của con.
- Lí lẽ: Cha mẹ tạo điều kiện vật chất (sách vở, góc học tập), chăm lo sức khỏe, định hướng, động viên, làm gương.
- Dẫn chứng: Nhiều bạn học tốt nhờ được cha mẹ quan tâm, nhắc nhở, tạo môi trường học tập tốt.
- *Luận điểm 2 — Phản bác chỗ chưa đúng:* Cha mẹ không thể là người *quyết định* thành công học tập của con.
- Lí lẽ: Học là việc của chính người học; cha mẹ không thể học thay, hiểu bài thay, thi thay con. Kết quả phụ thuộc vào ý thức, sự chăm chỉ, phương pháp của bản thân con.
- Dẫn chứng: Có bạn gia đình khó khăn, cha mẹ ít điều kiện kèm cặp nhưng vẫn tự học giỏi; ngược lại, có bạn được đầu tư đầy đủ nhưng lười học nên kết quả kém.
- *Luận điểm 3 — Khẳng định yếu tố quyết định và mối quan hệ đúng đắn:* Thành công học tập là sự kết hợp giữa nỗ lực của bản thân (yếu tố quyết định) và sự đồng hành, hỗ trợ của cha mẹ (yếu tố quan trọng), cùng với thầy cô, nhà trường.
- Lí lẽ: Cha mẹ nên là người bạn đồng hành, truyền động lực, chứ không nên áp đặt hay làm thay con.
(3) Kết thúc
- Khẳng định lại ý kiến: Cha mẹ giữ vai trò quan trọng nhưng người quyết định sự thành công trong học tập chính là bản thân mỗi học sinh.
- Rút ra bài học/lời nhắn: Em cần tự giác, nỗ lực học tập, đồng thời biết ơn và trân trọng sự quan tâm của cha mẹ.
- Cảm ơn người nghe và mời trao đổi.
###
b) Tiến hành luyện tập cách trình bày
Một số điều cần luyện tập để bài nói hiệu quả:
- Chuẩn bị: Ghi dàn ý ra giấy nhỏ/thẻ gợi ý, chỉ ghi ý chính và từ khóa (không viết thành văn để tránh đọc nguyên văn).
- Luyện nói thử: Nói trước gương hoặc trước người thân, bấm giờ cho phù hợp thời gian quy định.
- Giọng nói: Rõ ràng, âm lượng đủ nghe, nhấn mạnh từ khóa; thay đổi tốc độ, ngữ điệu để tránh đơn điệu.
- Ngôn ngữ cơ thể: Đứng thẳng, nhìn về phía người nghe, dùng ánh mắt, cử chỉ tay vừa phải, nét mặt thân thiện, tự tin.
- Tương tác: Mở đầu bằng câu hỏi hoặc tình huống gần gũi; trong khi nói có thể hỏi ý kiến người nghe; kết thúc mời mọi người trao đổi, lắng nghe và phản hồi lịch sự.
- Rút kinh nghiệm: Sau mỗi lần luyện, tự nhận xét hoặc nhờ người nghe góp ý về nội dung, cách diễn đạt, thời gian để chỉnh sửa cho tốt hơn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.