Giải Bài tập 5 trang 23 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Đọc lại văn bản Trong lòng mẹ trong SGK (tr. 84 – 87) và trả lời các câu hỏi:
1. Xác định đề tài, người kể chuyện và tóm tắt ngắn gọn nội dung của đoạn trích.
Nhân vật bé Hồng phải sống trong hoàn cảnh như thế nào?
(văn bản: Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng))
Gợi ý trả lời
1. Đề tài, người kể chuyện, tóm tắt nội dung và hoàn cảnh của bé Hồng
a) Đề tài
Đoạn trích *Trong lòng mẹ* (trích hồi kí *Những ngày thơ ấu* của Nguyên Hồng) viết về đề tài tình mẫu tử — cụ thể là tình yêu thương mẹ cháy bỏng và nỗi khao khát được sống trong vòng tay mẹ của một đứa trẻ mồ côi cha, phải xa mẹ. Đây cũng là đề tài về số phận, tuổi thơ cay đắng của người phụ nữ và trẻ em trong xã hội cũ.
b) Người kể chuyện
- Truyện được kể theo ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng "tôi" — chính là nhân vật bé Hồng.
- Vì là hồi kí, người kể chuyện cũng là người trong cuộc, trực tiếp trải qua và chứng kiến mọi việc, nên câu chuyện mang tính chân thực, thấm đượm cảm xúc; giúp người đọc hiểu sâu những suy nghĩ, tình cảm thầm kín trong lòng nhân vật.
c) Tóm tắt ngắn gọn nội dung đoạn trích
Bé Hồng mồ côi cha, mẹ vì nghèo túng phải bỏ đi tha hương cầu thực, em sống bơ vơ giữa sự ghẻ lạnh của họ hàng bên nội. Một hôm, bà cô gọi Hồng đến, cố tình dùng những lời giả dối, cay độc gieo rắc vào đầu em sự hoài nghi, khinh miệt để em ruồng rẫy mẹ. Nhưng bé Hồng không hề bị lung lay; trái lại em càng thương mẹ, căm giận những cổ tục đã đày đọa mẹ. Đến ngày giỗ đầu của cha, mẹ em trở về. Thoáng thấy bóng người giống mẹ, Hồng gọi theo và được ngồi trong lòng mẹ; em sung sướng, hạnh phúc tột cùng khi cảm nhận hơi ấm, tình thương của mẹ, quên hết mọi lời cay độc của bà cô.
d) Hoàn cảnh của nhân vật bé Hồng
Bé Hồng phải sống trong một hoàn cảnh đáng thương, bất hạnh và cô đơn:
- Mồ côi cha: cha mất sớm.
- Xa mẹ: mẹ vì cùng túng, nợ nần phải bỏ đi tha phương cầu thực, để lại em sống xa vòng tay mẹ.
- Sống nhờ họ hàng bên nội trong sự ghẻ lạnh, thiếu tình thương: em không được yêu thương mà còn bị bà cô cay nghiệt gieo rắc những lời nói xấu về mẹ, cố tình chia rẽ tình cảm hai mẹ con.
→ Đó là hoàn cảnh của một đứa trẻ mồ côi, thiếu thốn tình thương, bị người thân hắt hủi, phải sống trong tủi cực nhưng vẫn giữ trong lòng tình yêu thương mẹ sâu sắc, mãnh liệt.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.