Giải Bài 3 trang 23 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Liên hệ với nội dung phần (3) của văn bản Người thầy đầu tiên trong SGK và chỉ ra những chi tiết cho thấy thầy Đuy-sen biết người trút lại bao ki-giắc ở trường chính là An-tư-nai. Điều đó có ý nghĩa như thế nào với An-tư-nai?
(văn bản: Gia-mi-li-a (Jaymilya) – trích Truyện núi đồi và thảo nguyên, Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp; liên hệ Người thầy đầu tiên)
Gợi ý trả lời
Mở ý: Bài tập yêu cầu liên hệ sang phần (3) của văn bản *Người thầy đầu tiên* (Ai-tơ-ma-tốp) đã học trong SGK. Ở phần này, An-tư-nai – một cô bé mồ côi, sống nhờ nhà chú thím, thiếu thốn tình thương – đã lặng lẽ trút lại ở trường một bao ki-giắc (phân khô dùng làm chất đốt) để góp phần sưởi ấm lớp học mùa đông. Người đọc nhận ra thầy Đuy-sen hiểu rõ việc làm thầm lặng ấy là của em.
a) Những chi tiết cho thấy thầy Đuy-sen biết người trút lại bao ki-giắc chính là An-tư-nai:
- Khi An-tư-nai mang ki-giắc đến và trút lại ở trường, thầy Đuy-sen đã nhìn thấy, nhận ra em chứ không phải không hay biết; thầy không hỏi "ai" mà hướng thẳng sự quan tâm đến An-tư-nai.
- Thầy mỉm cười trìu mến, âu yếm nhìn em – ánh mắt và nụ cười ấy là của người đã thấu hiểu, đón nhận tấm lòng của cô bé.
- Thầy nói với em những lời ấm áp, động viên đầy yêu thương (đại ý: nếu em chịu khó học hành thì sau này sẽ trở thành người có ích; thầy mong ước có một đứa em gái ngoan như An-tư-nai). Những lời ấy chỉ nói riêng với em, cho thấy thầy biết rõ chính em là người đã lặng lẽ làm việc tốt.
→ Qua thái độ, ánh mắt, nụ cười và lời nói hướng riêng về An-tư-nai, có thể khẳng định thầy Đuy-sen hiểu người trút lại bao ki-giắc ở trường chính là em.
b) Ý nghĩa của điều đó với An-tư-nai:
- An-tư-nai là đứa trẻ mồ côi, bị hắt hủi, luôn khao khát được quan tâm, thấu hiểu và yêu thương. Việc thầy Đuy-sen nhận ra và trân trọng tấm lòng thầm lặng của em khiến em cảm thấy mình được để ý, được coi trọng, không hề cô đơn, lạc lõng.
- Sự thấu hiểu và tình cảm của thầy như ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn, nhen lên trong em niềm tin, nghị lực và ước mơ vươn lên trong cuộc sống và học tập.
- Thầy Đuy-sen trở thành điểm tựa tinh thần, người đầu tiên gieo vào lòng em cội nguồn yêu thương – thứ tình cảm nâng đỡ, làm thay đổi cả cuộc đời An-tư-nai sau này. Chi tiết nhỏ ấy vì thế mang ý nghĩa lớn lao, giúp làm sáng chủ đề "Cội nguồn yêu thương" của bài học.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.