Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 4 trang 20 SBT Ngữ văn 7

Bài 9. Hòa điệu với tự nhiên   Gợi ý trả lời

Đề bài

"Không giống như người đàn ông trong câu chuyện ngụ ngôn ở trên, thậm chí ông còn không có một ngọn đèn đường nào để đứng cạnh mà tìm kiếm."
"Ngọn đèn đường" ở câu trên là một hình ảnh thuộc loại nào sau đây?
A. Tả thực
B. Ẩn dụ
C. So sánh
D. Hoán dụ
(văn bản: Bản đồ dẫn đường (Đa-ni-en Gốt-li-ép))

Gợi ý trả lời

Bước 1. Xác định hình ảnh cần phân tích.
Trong câu văn, tác giả nói đến người cha (người bạn của tác giả) đi tìm kiếm phương hướng, ý nghĩa cuộc đời mà "thậm chí ông còn không có một ngọn đèn đường nào để đứng cạnh mà tìm kiếm". Ở đây tác giả liên hệ với câu chuyện ngụ ngôn về người đàn ông tìm chìa khóa dưới ánh đèn đường.

Bước 2. Hiểu nghĩa của hình ảnh "ngọn đèn đường".
- Nghĩa đen: ngọn đèn chiếu sáng con đường.
- Trong văn bản, "ngọn đèn đường" không còn chỉ cây đèn có thật, mà chỉ chỗ dựa, điểm tựa, nguồn ánh sáng soi đường để con người tìm ra lẽ sống, tìm ra "tấm bản đồ dẫn đường" cho cuộc đời mình.

Bước 3. Nhận diện biện pháp tu từ.
Tác giả gọi tên sự vật này (ngọn đèn đường) để chỉ một sự vật, khái niệm khác (chỗ dựa, sự chỉ dẫn, ánh sáng soi đường đời) dựa trên nét tương đồng (đều có chức năng soi sáng, dẫn lối). Đó chính là ẩn dụ.
- Không phải *tả thực* vì đèn ở đây mang nghĩa bóng.
- Không phải *so sánh* vì không có đối chiếu hai sự vật kèm từ so sánh.
- Không phải *hoán dụ* vì không lấy bộ phận/dấu hiệu gọi thay cho toàn thể dựa trên quan hệ gần gũi, mà dựa trên sự *tương đồng*.

Kết luận: Chọn đáp án B. Ẩn dụ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.