Giải Bài tập 2 trang 20 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Trao đổi về nội dung và nghệ thuật của một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ mà em thích.
Gợi ý trả lời
## Nói và nghe — Bài tập 2 (trang 21): Trao đổi về nội dung và nghệ thuật của một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ mà em thích
Yêu cầu của kiểu bài: Đây là bài *nói và nghe* (trao đổi), nên em cần (1) chuẩn bị nội dung nói mạch lạc, (2) trình bày rõ ràng, có tương tác, và (3) biết lắng nghe, phản hồi ý kiến của bạn. Dưới đây là bài làm mẫu, chọn bài thơ bốn chữ "Đồng dao mùa xuân" của Nguyễn Khoa Điềm (bài đã học trong chương trình).
### a) Mở đầu (nêu lí do chọn và ấn tượng chung)
Kính chào cô và các bạn. Trong các bài thơ bốn chữ đã học, em yêu thích nhất bài "Đồng dao mùa xuân" của Nguyễn Khoa Điềm. Em chọn bài thơ này vì nó khắc họa hình ảnh người lính thật giản dị, gần gũi mà xúc động, lại được viết theo thể đồng dao quen thuộc từ tuổi thơ nên rất dễ đi vào lòng người.
###
b) Trao đổi về nội dung
- Đề tài, chủ đề: Bài thơ viết về hình ảnh người lính đã hi sinh trong cuộc kháng chiến. Qua đó, tác giả thể hiện lòng biết ơn, sự trân trọng và tình cảm tiếc thương đối với những người lính trẻ đã ngã xuống vì đất nước.
- Hình tượng trung tâm: Người lính hiện lên vừa hồn nhiên, trẻ trung ("chưa một lần yêu", "còn mê thả diều"), vừa cao cả, bất tử trong lòng nhân dân. Anh ngã xuống nhưng vẫn còn mãi nơi núi rừng Trường Sơn, hóa thân vào thiên nhiên, vào mùa xuân đất nước.
- Tình cảm, thông điệp: Bài thơ nhắc nhở em về sự hi sinh thầm lặng của thế hệ cha anh và trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay phải sống xứng đáng, biết ơn những người đã làm nên "mùa xuân" của Tổ quốc.
###
c) Trao đổi về nghệ thuật
- Thể thơ: Thể thơ bốn chữ, ngắn gọn, nhịp nhàng, gợi âm hưởng của những bài đồng dao, khiến hình ảnh người lính vừa thiêng liêng vừa gần gũi, thân thương.
- Cách gieo vần và ngắt nhịp: Vần chân, nhịp 2/2 đều đặn tạo nhạc điệu dễ nhớ, dễ thuộc; đồng thời giọng thơ trầm lắng, phù hợp với nỗi niềm tiếc thương.
- Hình ảnh và biện pháp tu từ: Nhiều hình ảnh giàu sức gợi, chân thực mà xúc động ("ba lô con cóc", "tấm áo màu xanh", "làn da sốt rét", "cái cười hiền lành"); sử dụng ẩn dụ ("mùa xuân" ẩn dụ cho tuổi trẻ, cho sự sống và sự bất tử của người lính). Biện pháp điệp ("Có một người lính…") nhấn mạnh sự hiện diện khôn nguôi của anh trong lòng mọi người.
###
d) Kết thúc và mời trao đổi
Với nội dung sâu sắc và nghệ thuật giản dị mà tinh tế, "Đồng dao mùa xuân" đã giúp em cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp và sự hi sinh của người lính. Em rất mong được nghe ý kiến của các bạn: các bạn có cùng cảm nhận với em không, và hình ảnh nào trong bài để lại ấn tượng sâu nhất với các bạn? Em xin cảm ơn.
###
e) Lưu ý khi nói và nghe
- Người nói: trình bày to, rõ, kết hợp nét mặt, cử chỉ; bám sát hai ý *nội dung* và *nghệ thuật*; chủ động đặt câu hỏi mời bạn trao đổi.
- Người nghe: chú ý lắng nghe, ghi lại ý chính, nêu nhận xét/câu hỏi một cách lịch sự, tôn trọng; có thể bổ sung cảm nhận riêng về bài thơ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.