Giải Bài tập 2 trang 73 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
– Đọc lại bài viết em đã hoàn thành ở bài tập 1 phần Viết, dựa vào từng phần để tóm tắt thành dàn ý bài nói (chú ý cách mở đầu, cách triển khai, cách kết thúc bài nói có những yêu cầu khác với viết).
– Trong từng ý của bài nói, cần đưa ra lí lẽ kèm theo bằng chứng cụ thể.
– Xác định thái độ phản đối ý kiến để chuẩn bị một số từ ngữ then chốt có thể sử dụng trong quá trình nói, chẳng hạn: nói như vậy có nghĩa là, có đúng như vậy không, thực tế cho thấy, làm sao có thể khẳng định được, từ một góc nhìn khác có thể thấy,…
– Dựa vào dàn ý để tập luyện cách trình bày, áp dụng cách tập luyện như đã từng tiến hành ở phần Nói và nghe trong các bài. Tổ chức tập luyện theo nhóm để phát huy sự tương tác.
Gợi ý trả lời
Hướng dẫn và bài làm mẫu (Nói và nghe: Trình bày ý kiến phản đối một quan niệm trong đời sống)
Để làm bài tập này, em dựa vào chính bài viết đã hoàn thành ở phần Viết (Bài tập 1) rồi chuyển thành dàn ý bài nói. Dưới đây minh hoạ với quan niệm cần phản đối: *"Có thể bỏ qua một số môn, chỉ nên học những môn mình yêu thích."*
a) Tóm tắt bài viết thành dàn ý bài nói (chú ý mở đầu – triển khai – kết thúc của NÓI khác với VIẾT)
- Mở đầu (cách nói, không đọc nguyên văn mở bài): chào người nghe, nêu thẳng quan niệm sẽ bàn và bày tỏ ngay thái độ không đồng tình.
> "Thưa thầy cô và các bạn, gần đây em nghe nhiều bạn cho rằng có thể bỏ qua một số môn, chỉ học những môn mình thích. Em muốn trình bày lí do vì sao em không tán thành quan niệm đó."
- Triển khai (phần thân, trình bày lần lượt từng ý, mỗi ý một lí lẽ + bằng chứng):
- Ý 1: Các môn học bổ trợ cho nhau, kiến thức liên thông.
- Ý 2: Học lệch làm hẹp hiểu biết và cơ hội sau này.
- Ý 3: Môn mình chưa thích chưa chắc là môn không cần; hứng thú có thể hình thành dần.
- (Nêu điều quan niệm kia có phần đúng rồi phản bác để bài nói công bằng, thuyết phục.)
- Kết thúc (cách nói ngắn, chốt lại và mời tương tác):
> "Vì những lí do trên, em cho rằng không nên bỏ môn nào. Rất mong nghe thêm ý kiến của các bạn."
*Lưu ý khác biệt nói – viết:* bài nói dùng câu ngắn, có từ xưng hô, có thể nhắc lại ý quan trọng, kèm ánh mắt – cử chỉ – ngữ điệu; không đọc lại y nguyên bài viết.
b) Mỗi ý đưa lí lẽ kèm bằng chứng cụ thể
| Ý (lí lẽ) | Bằng chứng |
|---|---|
| Kiến thức các môn liên thông | Muốn giải bài Vật lí phải dùng Toán; viết bài Lịch sử cần kĩ năng Ngữ văn. |
| Học lệch thu hẹp cơ hội | Nhiều ngành nghề (bác sĩ, kĩ sư, nhà báo) đòi hỏi kiến thức tổng hợp của nhiều môn. |
| Hứng thú có thể nảy sinh dần | Có bạn ban đầu ngại môn Sử, sau khi được học qua phim, truyện lại trở nên yêu thích. |
c) Chuẩn bị từ ngữ then chốt thể hiện thái độ phản đối
Gạch chân, ghi sẵn ra giấy để dùng khi nói, ví dụ:
- *"Nói như vậy có nghĩa là…"* (nhắc lại ý đối phương để bác bỏ)
- *"Có đúng như vậy không?"*, *"Làm sao có thể khẳng định được…"* (đặt câu hỏi phản vấn)
- *"Thực tế cho thấy…"* (đưa bằng chứng)
- *"Từ một góc nhìn khác có thể thấy…"* (nêu cách hiểu của mình)
- Thêm: *"Tôi không cho rằng…"*, *"Ngược lại…"*, *"Điều đáng nói là…"*
d) Tập luyện trình bày
- Dựa vào dàn ý (không học thuộc từng chữ), nói thành tiếng, bấm giờ cho vừa thời gian quy định.
- Luyện trước gương hoặc tự ghi âm để nghe lại, chỉnh ngữ điệu, tốc độ, chỗ nhấn giọng.
- Tập theo nhóm: một bạn nói, các bạn còn lại đóng vai người nghe – phản biện, đặt câu hỏi; sau đó đổi vai và góp ý cho nhau (nội dung đủ ý chưa, bằng chứng đã cụ thể chưa, thái độ phản đối đã rõ và lịch sự chưa, tác phong tự tin chưa) để cùng tiến bộ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.