Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài tập 2 trang 65 SBT Ngữ văn 7

Bài 10. Trang sách và cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thế giới hư cấu trong truyện khoa học viễn tưởng có đặc điểm riêng: hư cấu trên cơ sở khoa học. Thể loại truyện này viết về thế giới tương lai với nhiều chi tiết li kì, nhưng một ngày nào đó có thể trở thành hiện thực. Chẳng hạn, khi truyện Hai vạn dặm dưới biển (Giuyn Véc-nơ) mới công bố thì chiếc tàu ngầm trong truyện vẫn thuộc về thế giới viễn tưởng, nhưng nay đã trở nên khá phổ biến. Vì vậy, thể loại truyện này đòi hỏi một cách đọc khác với các thể loại truyện khác. Khi đọc, em có thể tự đặt ra và trả lời các câu hỏi sau: Đề tài của truyện là gì (thám hiểm vũ trụ, thám hiểm đại dương, sự sống ngoài Trái Đất,…)? Câu chuyện diễn ra trong không gian nào (trên mặt đất, ở tâm địa cầu, ở đáy đại dương, trên một hành tinh khác,…)? Truyện có cho biết rõ thời gian xảy ra các sự kiện là khi nào không? Các sự kiện chính trong truyện là gì, diễn ra theo trình tự nào? Truyện có bao nhiêu nhân vật? Các nhân vật trong truyện có khả năng gì đặc biệt? Những chi tiết nào trong truyện em cho là li kì? Em hãy thiết kế mẫu nhật kí đọc sách theo gợi ý dưới đây và điền những thông tin phù hợp:

NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH

Ngày đọc: ...

Tên truyện, tác giả: ...

Đề tài của truyện: ...

Không gian và thời gian: ...

Các nhân vật trong truyện và đặc điểm nổi bật (khả năng đặc biệt) của nhân vật: ...

Những sự kiện chính: ...

Những chi tiết li kì: ...

Điều khiến em thấy thú vị nhất: ...

Gợi ý trả lời

Gợi ý cách làm: Bài tập yêu cầu em thiết kế một mẫu nhật kí đọc sách cho truyện khoa học viễn tưởng và điền thông tin phù hợp sau khi đọc một tác phẩm cụ thể. Em cần chọn một truyện khoa học viễn tưởng đã đọc (ví dụ *Hai vạn dặm dưới biển* của Giuyn Véc-nơ, *Cuộc du hành vào lòng đất*, hoặc đoạn trích *Nhật trình Sol 6* đã học), rồi lần lượt trả lời các câu hỏi gợi ý: đề tài, không gian – thời gian, nhân vật và khả năng đặc biệt, sự kiện chính, chi tiết li kì, điều thú vị nhất.

Dưới đây là một mẫu nhật kí đã hoàn thành với truyện *Hai vạn dặm dưới biển*:

---

NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH

Ngày đọc: 15 tháng 11 năm 2026

Tên truyện, tác giả: *Hai vạn dặm dưới biển* – Giuyn Véc-nơ (Jules Verne).

Đề tài của truyện: Thám hiểm đại dương – cuộc hành trình khám phá thế giới dưới đáy biển sâu bằng một con tàu ngầm.

Không gian và thời gian:
- *Không gian:* Dưới lòng các đại dương trên khắp thế giới (Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Đại Tây Dương, Nam Cực…), bên trong con tàu ngầm Nau-ti-lúx (Nautilus).
- *Thời gian:* Những chuyến đi kéo dài khoảng mười tháng, vượt quãng đường hai vạn dặm dưới biển; truyện được viết ở thế kỉ XIX nhưng hình dung về tương lai của ngành hàng hải.

Các nhân vật trong truyện và đặc điểm nổi bật (khả năng đặc biệt):
- *Giáo sư A-rô-nác (Aronnax):* nhà khoa học hiểu biết sâu rộng về sinh vật biển, ham khám phá, quan sát tỉ mỉ.
- *Thuyền trưởng Nê-mô (Nemo):* người chế tạo và điều khiển tàu ngầm Nau-ti-lúx; thông minh, tài trí phi thường, bí ẩn, vừa lạnh lùng vừa giàu tình cảm.
- *Công-xây (Conseil):* người giúp việc trung thành, hiểu biết về phân loại sinh vật.
- *Nét Len (Ned Land):* người thợ săn cá voi khỏe mạnh, dũng cảm, luôn mong được tự do.

Những sự kiện chính:
1. Nhiều tàu biển gặp một "quái vật" khổng lồ dưới đại dương, gây hoang mang.
2. Giáo sư A-rô-nác cùng Công-xây và Nét Len tham gia cuộc săn lùng, rồi bị rơi xuống biển và được cứu lên tàu ngầm Nau-ti-lúx.
3. Họ trở thành "khách" bất đắc dĩ của thuyền trưởng Nê-mô, cùng con tàu đi vòng quanh các đại dương.
4. Đoàn thám hiểm chứng kiến bao cảnh kì thú: rừng san hô, kho báu dưới biển, trận chiến với bạch tuộc khổng lồ, hành trình xuống Nam Cực…
5. Cuối cùng, ba người tìm cách rời khỏi tàu để trở về với thế giới loài người.

Những chi tiết li kì:
- Con tàu ngầm Nau-ti-lúx chạy bằng điện, có thể lặn sâu và đi lại thoải mái dưới biển – điều chưa từng có ở thời tác giả viết truyện.
- Cảnh cả đoàn mặc bộ đồ lặn, đi "săn" và dạo chơi dưới đáy đại dương.
- Trận đánh nhau với đàn bạch tuộc khổng lồ dài hàng mét.
- Hành trình xuyên qua vùng băng giá Nam Cực và cảnh tàu suýt bị kẹt trong băng.

Điều khiến em thấy thú vị nhất: Em thú vị nhất ở chi tiết chiếc tàu ngầm Nau-ti-lúx. Vào thời Giuyn Véc-nơ, tàu ngầm chạy điện còn là điều viễn tưởng, vậy mà ngày nay nó đã trở thành hiện thực và khá phổ biến. Điều đó cho thấy trí tưởng tượng khoa học của nhà văn thật kì diệu, giúp em hiểu vì sao truyện khoa học viễn tưởng lại "hư cấu trên cơ sở khoa học".

---

*Lưu ý:* Đây chỉ là một bài mẫu. Em hoàn toàn có thể thay bằng một truyện khoa học viễn tưởng khác mà em yêu thích và điền thông tin theo đúng các mục gợi ý ở trên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.