Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài tập 1 trang 54 SBT Ngữ văn 7

Nói và nghe   Gợi ý trả lời

Đề bài

– Chọn một trong các truyện ngụ ngôn đã học trong bài 6. Bài học cuộc sống (Đẽo cày giữa đường; Ếch ngồi đáy giếng; Con mối và con kiến; Thiên nga, cá măng và tôm hùm) để kể lại.

– Đọc lại hướng dẫn các bước kể lại một truyện ngụ ngôn trong phần Nói và nghe của bài học để thực hiện (nắm vững tình huống truyện, quan hệ giữa các nhân vật, diễn biến câu chuyện, kết cục và bài học được rút ra).

– Dựa vào phần chuẩn bị, tập luyện một mình hoặc theo nhóm để kể chuyện cho thuần thục.

Gợi ý trả lời

Bài tập Nói và nghe — Kể lại một truyện ngụ ngôn đã học ở Bài 6

Dưới đây là bài kể mẫu. Em chọn truyện "Ếch ngồi đáy giếng". Khi kể trước lớp, em kể bằng lời của mình (ngôi thứ ba), nói to, rõ, kết hợp giọng điệu và nét mặt cho sinh động chứ không đọc thuộc lòng.

a) Chuẩn bị (nắm vững nội dung trước khi kể)

- Tình huống truyện: Một con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng nhỏ, chật hẹp.
- Quan hệ giữa các nhân vật: Ếch là "chúa tể" trong giếng; xung quanh chỉ có vài con cua, ốc, nhái bé nhỏ luôn sợ hãi tiếng kêu của nó.
- Diễn biến: Vì sống lâu trong giếng, ếch tưởng bầu trời chỉ bé bằng cái vung và bản thân nó oai như một vị chúa tể.
- Kết cục: Một năm trời mưa to, nước giếng dềnh lên đưa ếch ra ngoài. Quen thói nghênh ngang, nhâng nháo đưa mắt nhìn trời, chẳng thèm để ý xung quanh, ếch bị một con trâu đi qua giẫm bẹp.
- Bài học rút ra: Môi trường sống nhỏ hẹp, tầm nhìn hạn hẹp dễ khiến con người kiêu ngạo, chủ quan. Phải biết mở rộng hiểu biết, khiêm tốn, không được huênh hoang, coi thường mọi thứ xung quanh.

b) Bài kể (phần nói trước lớp)

Kính chào thầy cô và các bạn. Sau đây em xin kể lại truyện ngụ ngôn *Ếch ngồi đáy giếng*.

Ngày xưa, có một con ếch sống trong một cái giếng nhỏ. Xung quanh nó chỉ có vài con cua, con ốc, con nhái bé nhỏ. Mỗi khi ếch cất tiếng kêu "ồm ộp", vang động cả giếng, những con vật kia đều hoảng sợ. Thấy vậy, ếch càng lấy làm oai vệ, tự cho mình là to lớn, tài giỏi nhất.

Ếch sống trong giếng đã lâu. Ngày ngày ngước nhìn lên, nó chỉ thấy một khoảng trời bé tẻo teo qua miệng giếng. Vì thế, ếch cứ đinh ninh rằng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung, còn nó thì oai như một vị chúa tể.

Rồi một năm nọ, trời mưa tầm tã suốt mấy ngày liền. Nước mưa đổ xuống làm giếng đầy tràn, đưa ếch ra khỏi giếng, lên mặt đất. Quen thói cũ, ếch nghênh ngang đi lại khắp nơi, nhâng nháo đưa cặp mắt nhìn lên bầu trời, chẳng thèm để ý gì đến xung quanh. Mải nhìn trời, nó không trông thấy một con trâu đang đi tới. Thế là ếch bị con trâu giẫm bẹp.

Câu chuyện tuy ngắn nhưng để lại cho chúng ta một bài học sâu sắc: nếu sống trong môi trường nhỏ hẹp, hiểu biết hạn hẹp mà lại kiêu ngạo, chủ quan, huênh hoang thì sớm muộn cũng phải trả giá. Vì vậy, mỗi chúng ta cần không ngừng mở rộng tầm hiểu biết, luôn khiêm tốn học hỏi và không được coi thường, xem nhẹ thế giới xung quanh.

Bài kể của em đến đây là hết. Em xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe.

c) Tập luyện

- Tập kể một mình trước gương hoặc kể cho người thân, bạn bè nghe để nhớ mạch truyện, không bị quên ý.
- Chú ý: kể bằng lời của mình (không đọc nguyên văn bản), nói to – rõ – truyền cảm, biết nhấn giọng ở chi tiết ếch kiêu ngạo và chi tiết kết cục; kết hợp ánh mắt, nét mặt, cử chỉ để lôi cuốn người nghe; bảo đảm đủ ba phần: mở đầu (giới thiệu truyện) – diễn biến – kết thúc (nêu bài học).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.