Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 34 SBT Ngữ văn 7

Đọc mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm đọc một số bài thơ bốn chữ, năm chữ viết về tình yêu con người, có nội dung tương tự các văn bản đã học trong bài 2. Khúc nhạc tâm hồn. Ghi vào nhật kí đọc sách chủ đề; những nét đặc sắc về nghệ thuật của một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ như cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp, biện pháp tu từ,...

Gợi ý trả lời

a) Cách thực hiện bài tập

Đây là bài tập Đọc mở rộng, yêu cầu em tự tìm đọc một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ viết về tình yêu con người (cùng chủ đề với Bài 2 – *Khúc nhạc tâm hồn*, như các văn bản *Đồng dao mùa xuân*, *Gặp lá cơm nếp*, *Trở gió*), sau đó ghi vào nhật kí đọc sách những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ ấy.

Một số bài thơ bốn chữ, năm chữ cùng chủ đề có thể tìm đọc: *Mẹ* (Đỗ Trung Lai – bốn chữ), *Lượm* (Tố Hữu – bốn chữ), *Ông đồ* (Vũ Đình Liên – năm chữ), *Tiếng gà trưa* (Xuân Quỳnh – chủ yếu năm chữ)…

b) Mẫu nhật kí đọc sách

Dưới đây là một mẫu tham khảo, chọn bài Mẹ của Đỗ Trung Lai (thơ bốn chữ):

> NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH
>
> - Chủ đề bài học liên quan: Tình yêu con người (Bài 2 – *Khúc nhạc tâm hồn*).
> - Tên bài thơ: *Mẹ* — Tác giả: Đỗ Trung Lai.
> - Thể thơ: Thơ bốn chữ.
> - Nội dung chính: Bài thơ bày tỏ nỗi xót xa, thương cảm của người con khi thấy mẹ ngày một già đi, qua đó thể hiện tình yêu thương và lòng biết ơn sâu nặng đối với mẹ.
>
> Những nét đặc sắc về nghệ thuật:
>
> 1. Cách sử dụng từ ngữ: Từ ngữ giản dị, giàu sức gợi ("còng", "thẳng", "gần đất", "xa trời"); nhiều từ chỉ sự đối lập giữa mẹ và cây cau để diễn tả thời gian trôi.
> 2. Hình ảnh: Hình ảnh trung tâm là cây cau đặt song song với hình ảnh mẹ. Cây cau "ngày càng cao", "thẳng" còn mẹ "ngày một thấp", "còng" — phép so sánh, đối chiếu khiến bước đi của thời gian hiện lên thật rõ và xót xa.
> 3. Vần và nhịp: Gieo vần chân, nhịp 2/2 đều đặn, nhẹ nhàng, phù hợp giọng điệu tâm tình, bộc lộ cảm xúc lắng đọng.
> 4. Biện pháp tu từ:
> - So sánh (mẹ với cây cau),
> - Đối lập/tương phản (cau cao – mẹ còng; cau thẳng – mẹ còng),
> - Câu hỏi tu từ ở cuối bài ("Sao mẹ ta già?") và hình ảnh ẩn dụ "mây bay về xa" gợi quy luật nghiệt ngã của thời gian.
> 5. Cảm xúc chủ đạo: Nỗi thương mẹ, sự nghẹn ngào và tình yêu thương kính trọng dành cho mẹ.
>
> Đoạn thơ (câu) em thích nhất: "Một miếng cau khô / Khô gầy như mẹ / Con nâng trên tay / Không cầm được lệ."
> Lí do: Hình ảnh so sánh "khô gầy như mẹ" cùng chi tiết "không cầm được lệ" diễn tả thật cảm động tình thương và nỗi xót xa của người con.

c) Lưu ý khi làm bài

Em có thể thay bằng bài thơ khác mà em tìm đọc được, nhưng cần bảo đảm: đúng thể bốn chữ hoặc năm chữ, đúng chủ đề tình yêu con người, và phần nhật kí phải nêu được các yếu tố nghệ thuật: từ ngữ, hình ảnh, vần, nhịp, biện pháp tu từ cùng cảm nhận riêng của em.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.