Giải Bài tập 9 trang 30 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
NGỮ LIỆU: Tôi đang ở trong căn phòng cũ của mình.
Chỗ này ngày xưa tôi treo một bức tranh phong cảnh.
Bức tranh ấy đã làm tôi như được gần thiên nhiên hơn giữa các toà nhà khối hộp góc cạnh khô khan và đơn điệu.
Còn bây giờ chị treo ở đấy cái lồng bàn nhựa xanh.
Chỗ kia là chỗ của chiếc lá phong tôi mang từ Nga về với bao kỉ niệm. Rồi gió to, rồi nắng to, rồi độ ẩm lớn, tất cả đã ập tới đập vào cái lá mỏng manh ấy cho đến khi nó chỉ còn là những cái gân nhỏ xíu yếu ớt và cuối cùng tan ra, bay đi. Nhưng với tôi bao giờ chiếc lá phong vẫn cứ ở chỗ đó, ở chỗ của nó.
Còn bây giờ cái tủ đã che kín khoảng tường ấy.
Chỗ kia nữa với những dáng người buồn vui trên bức tường, có được từ những lần tôi nhìn rất lâu vào những vệt vôi vô tình và tưởng tượng ra, nay phủ lớp ve xanh.
Chẳng còn ở đấy dáng người giống dáng tôi hồi bé.
Không thấy đâu hai mái đầu đang chụm lại thì thầm.
Cái mũi cao hếch với hàng mi rợp buồn ở góc tường kia làm tôi thẫn thờ bao lần giờ nơi nao?
Tất cả, tất cả đều xa lạ, xa lạ quá…
…
Cuộc đến thăm căn phòng cũ đã không như tôi tưởng.
[…] Về đến nhà mình, nhìn mọi vật trong phòng, tôi bỗng nhớ tới người chủ cũ của nó. Không biết chỗ hiện nay tôi đặt giá sách người chủ cũ đã gửi gắm tình cảm gì vào đó? Bức tường ấy đã chứng kiến những gì trong phần đời của họ?
Chẳng hiểu lớp vôi quét đã phủ lên những kỉ niệm nào của người chủ trước đây?
Rồi tôi chợt giật mình nhận ra: Lớp kỉ niệm của tôi trên những bức tường sẽ luôn nằm ở giữa lớp kỉ niệm của người đến trước và người đến sau tôi.
Và những bức tường cứ dày lên cùng với những lớp kỉ niệm ấy.
(Phạm Sông Hồng, Chiều dày của bức tường, Trần Hoài Dương tuyển chọn, Tuyển tập truyện ngắn hay Việt Nam dành cho thiếu nhi, tập 3, NXB Trẻ, TP. Hồ Chí Minh, 2016, tr. 118 – 119)
Đọc văn bản Chiều dày của bức tường của Phạm Sông Hồng và trả lời các câu hỏi:
Gợi ý trả lời
Mở đầu: Văn bản *Chiều dày của bức tường* (Phạm Sông Hồng) là lời tâm sự của nhân vật "tôi" khi trở lại căn phòng cũ mình từng ở. Qua những đồ vật, vệt tường đã đổi thay, tác giả gợi suy ngẫm về kỉ niệm và sự nối tiếp của những con người trong dòng chảy thời gian. Sau đây là lời giải từng câu hỏi theo cách đọc – hiểu của SGK Ngữ văn 7 (Kết nối tri thức).
a) Ngôi kể và người kể chuyện
- Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng "tôi".
- Tác dụng: người kể trực tiếp giãi bày cảm xúc, hồi ức riêng tư nên câu chuyện trở nên chân thật, giàu chất trữ tình; người đọc dễ đồng cảm với nỗi bâng khuâng, tiếc nhớ của nhân vật.
b) Những sự vật, hình ảnh gợi lại kỉ niệm của nhân vật "tôi"
Đứng trong căn phòng cũ, "tôi" nhớ lại từng vị trí thân thuộc:
- Chỗ treo bức tranh phong cảnh – giúp "tôi" thấy gần thiên nhiên hơn (nay là cái lồng bàn nhựa xanh).
- Chỗ đặt chiếc lá phong mang từ Nga về với bao kỉ niệm (nay bị cái tủ che kín).
- Những dáng người buồn vui tưởng tượng ra từ các vệt vôi trên tường: dáng người giống "tôi" hồi bé, hai mái đầu chụm lại thì thầm, cái mũi cao hếch với hàng mi rợp buồn (nay bị phủ lớp ve xanh).
→ Mỗi đồ vật, vệt tường đều gắn với một mảnh kí ức, cho thấy căn phòng từng chất chứa biết bao kỉ niệm của "tôi".
c) Vì sao nhân vật "tôi" cảm thấy "Tất cả, tất cả đều xa lạ, xa lạ quá…"
- Vì căn phòng xưa thân thuộc nay đã đổi chủ, đổi cách bài trí: tranh, lá phong, những dáng người trên tường – tất cả dấu vết kỉ niệm của "tôi" đều bị che lấp, xóa đi, thay bằng đồ vật và lớp vôi mới.
- Không gian tuy vẫn là căn phòng ấy nhưng hồn cốt kỉ niệm không còn, nên "tôi" thấy lạc lõng, hụt hẫng, xót xa. Cảm giác "xa lạ" chính là nỗi tiếc nuối trước sự phai mờ của những gì từng gắn bó.
d) Suy nghĩ của nhân vật "tôi" khi về nhà mình
- Nhìn căn phòng hiện tại, "tôi" chợt nghĩ đến người chủ cũ: không biết họ đã gửi gắm tình cảm, kỉ niệm gì vào nơi mình đang ở; bức tường đã chứng kiến phần đời nào của họ.
- Từ đó "tôi" giật mình nhận ra quy luật: lớp kỉ niệm của mình nằm giữa lớp kỉ niệm của người đến trước và người đến sau. → Đây là sự thức tỉnh, đồng cảm với những con người khác cùng chia sẻ một không gian sống qua thời gian.
e) Ý nghĩa câu: "Lớp kỉ niệm của tôi… sẽ luôn nằm ở giữa lớp kỉ niệm của người đến trước và người đến sau tôi" và nhan đề "Chiều dày của bức tường"
- Mỗi con người sống ở một nơi đều để lại kỉ niệm; người này nối tiếp người kia, kỉ niệm chồng lớp lên nhau như những lớp vôi quét lên tường.
- "Chiều dày của bức tường" vì thế không chỉ là độ dày vật chất, mà là chiều dày của kí ức, của tình cảm và cuộc đời bao thế hệ đã in dấu nơi ấy. Bức tường càng "dày lên" khi càng nhiều lớp kỉ niệm được bồi đắp.
- Hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, gợi sự trân trọng quá khứ và mối liên kết thầm lặng giữa con người với con người qua không gian sống chung.
g) Thông điệp của văn bản
Hãy biết trân trọng, giữ gìn kỉ niệm và những nơi chốn thân thuộc; đồng thời thấu hiểu rằng cuộc sống là sự tiếp nối – ta sống giữa dấu vết của người đi trước và sẽ để lại dấu vết cho người đến sau. Đó là sợi dây gắn kết con người trong dòng chảy của thời gian và tình yêu thương.
Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.