Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài tập 6 trang 24 SBT Ngữ văn 7

Bài 3. Cội nguồn yêu thương   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Tôi có một cái răng khểnh. Khi đến trường, tụi bạn bảo đó là cái răng bừa cào. Mỗi lần tôi cười chúng cứ chỉ vào đó:

– Ha ha, bừa cào kìa! Mày cho tao mượn về chải chí đi!

Từ đó, tôi không dám cười nữa. Tôi rất đau khổ. Tôi ghét những đứa có hàm răng đều. Chúng còn chỉ vào mặt tôi nói: "Đó là vì mày không chịu đánh răng. Những người đánh răng, răng mòn đều".

Một hôm, bố tôi hỏi:

– Sao dạo này bố không thấy con cười?

Tôi nói:

– Tại sao con phải cười hả bố?

– Đơn giản thôi. Khi cười, khuôn mặt con sẽ rạng rỡ. Khuôn mặt đẹp nhất là nụ cười.

– Nhưng khi con cười sẽ rất xấu xí.

– Tại sao vậy? Bố ngạc nhiên. Ai nói với con?

– Không ai cả, nhưng con biết nó rất xấu, xấu lắm bố ơi!

– Bố thấy nó đẹp. Bố nói nhỏ con nghe nhé! Nụ cười của con đẹp nhất!

– Nhưng làm sao đẹp được khi nó có cái răng khểnh?

– Ái chà! Bố bật cười. Thì ra là vậy. Bố thấy đẹp lắm! Nó làm nụ cười của con khác với những đứa bạn. Đáng lí con phải tự hào vì nó. Mỗi đứa trẻ có một điều kì lạ riêng. Có người có một đôi mắt rất kì lạ. Có người có một cái mũi kì lạ. Có người lại là một ngón tay. Con hãy quan sát đi rồi con sẽ thấy. Con sẽ biết rất nhiều điều bí mật về những người xung quanh mình.

Tôi biết một điều bí mật về cô giáo: cô có cái mũi hồng hơn những người khác. Và tôi đã nói điều đó cho cô hay. Cô ngạc nhiên lắm.

– Thật không? Cô trợn mắt.

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

Gợi ý trả lời

a) Ngôi kể và người kể chuyện

Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất, người kể chuyện xưng "tôi" — chính là cậu bé có cái răng khểnh. Cách kể này giúp câu chuyện trở nên chân thật, gần gũi, đồng thời bộc lộ trực tiếp những suy nghĩ, cảm xúc (mặc cảm, đau khổ rồi vui sướng, tự hào) của nhân vật.

b) Vì sao nhân vật "tôi" không dám cười nữa?

Nhân vật "tôi" không dám cười vì bị bạn bè trêu chọc, chế giễu cái răng khểnh của mình: chúng gọi đó là "răng bừa cào", đòi "mượn về chải chí", lại còn bịa rằng cậu không chịu đánh răng. Những lời trêu ghẹo ác ý ấy khiến cậu xấu hổ, mặc cảm, tự ti về ngoại hình của mình nên "rất đau khổ" và không dám cười.

c) Người bố đã nói gì để giúp "tôi" thay đổi suy nghĩ?

Người bố không chê trách mà nhẹ nhàng khơi gợi, động viên con:
- Bố khẳng định: "Khuôn mặt đẹp nhất là nụ cười" và "Nụ cười của con đẹp nhất!".
- Bố cho con thấy cái răng khểnh không phải điều xấu mà là nét riêng biệt: "Nó làm nụ cười của con khác với những đứa bạn. Đáng lí con phải tự hào vì nó."
- Bố mở rộng ra một bài học về con người: "Mỗi đứa trẻ có một điều kì lạ riêng" — có người ở đôi mắt, cái mũi, ngón tay… và khuyên con hãy quan sát để khám phá những điều bí mật, đáng yêu ở người xung quanh.

d) Cách nhìn nhận những điểm khác biệt của mỗi người

Qua lời người bố, ta hiểu: mỗi người sinh ra đều mang một nét riêng, một "điều kì lạ riêng". Những điểm khác biệt ấy không phải là khuyết điểm để tự ti hay để chê bai người khác, mà chính là điều làm nên vẻ đẹp độc đáo của mỗi cá nhân. Thay vì mặc cảm, ta nên biết trân trọng, tự hào về bản thân và nhìn người khác bằng ánh mắt yêu thương, bao dung.

e) Bài học rút ra cho bản thân

- Cần biết yêu thương, trân trọng chính mình, tự tin với những nét riêng của bản thân thay vì tự ti, mặc cảm.
- Không nên trêu chọc, chế giễu khiếm khuyết hay điểm khác biệt của người khác, vì điều đó có thể gây tổn thương sâu sắc.
- Hãy học cách quan sát và nhìn mọi người bằng con mắt yêu thương để phát hiện những điều đẹp đẽ, đáng quý ở họ. Tình yêu thương và lời động viên đúng lúc (như của người bố) có sức mạnh kì diệu giúp con người vượt qua mặc cảm.

Lưu ý: đề có thể thiếu phần cuối (chạy sang trang)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.