Giải Bài 5.4 trang 24 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Chỉ ra diễn biến tâm trạng của nhân vật bé Hồng trong đoạn văn từ Nhưng đến ngày giỗ thầy tôi, tôi không viết thư gọi mẹ tôi cũng về đến hết.
(văn bản: Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng))
Gợi ý trả lời
Mở ý: Đoạn văn từ "Nhưng đến ngày giỗ thầy tôi... tôi không viết thư gọi mẹ tôi cũng về" đến hết tác phẩm kể lại cuộc gặp gỡ bất ngờ và cảm động giữa bé Hồng với người mẹ sau bao ngày xa cách. Diễn biến tâm trạng của bé Hồng được Nguyên Hồng miêu tả rất tinh tế, theo một mạch cảm xúc dâng cao dần, có thể chia thành các chặng sau:
a) Khi thoáng thấy bóng người ngồi trên xe giống mẹ:
- Bé Hồng chạy theo, gọi bối rối: "Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi!...". Đó là tiếng gọi bật ra từ nỗi khao khát tình mẹ bị dồn nén quá lâu.
- Em hành động theo bản năng, chưa kịp nhận rõ mặt đã vội đuổi theo — chứng tỏ niềm mong nhớ mẹ cháy bỏng, mãnh liệt.
- Đi kèm là nỗi phấp phỏng, lo sợ: nếu nhận nhầm thì sẽ "tủi cực", sẽ như "ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc". → Hình ảnh so sánh cho thấy em ở trong tâm trạng vừa hy vọng, vừa thấp thỏm, vừa tràn trề mong đợi.
b) Khi được mẹ nhận ra và kéo lên xe, ôm vào lòng:
- Bé Hồng "thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi", "ríu cả chân lại" — niềm xúc động, mừng rỡ đến cuống quýt, vội vàng khiến em như kiệt sức.
- Vừa được mẹ xoa đầu hỏi han, em "òa lên khóc rồi cứ thế nức nở". Đây là tiếng khóc vỡ òa của hạnh phúc, của bao tủi hờn, khao khát bấy lâu nay được giải tỏa.
c) Khi ở trong lòng mẹ:
- Em cảm nhận trọn vẹn hơi ấm và tình yêu thương của mẹ: thấy mẹ "không còm cõi xơ xác", gương mặt mẹ "tươi sáng", "đôi mắt trong", "nước da mịn"... Tình yêu thương khiến em nhìn mẹ đẹp đẽ, thân thương hơn bao giờ hết.
- Em đắm chìm trong cảm giác "êm dịu vô cùng", sung sướng khi được áp mặt vào bầu sữa nóng, được bàn tay mẹ vuốt ve. Em thấy "những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt".
- Trong niềm hạnh phúc tột cùng ấy, những lời cay độc, xúc xiểm của bà cô đều bị xua tan hết: "câu nói ấy bị chìm ngay đi, tôi không mảy may nghĩ ngợi gì nữa".
Khái quát: Mạch tâm trạng của bé Hồng đi từ khao khát, hy vọng xen lẫn phấp phỏng lo âu → mừng tủi vỡ òa khi gặp mẹ → sung sướng, hạnh phúc, mãn nguyện khi được ở trong lòng mẹ. Qua diễn biến ấy, nhà văn khắc họa chân thực tình yêu thương mẹ sâu nặng, mãnh liệt của chú bé Hồng và sức mạnh thiêng liêng của tình mẫu tử.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.