Sách bài tập Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài tập 8 trang 7 SBT Ngữ văn 7

Bài 6. Bài học cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Với mọi người vui lòng giúp đỡ,
Nhiều khi cần kẻ nhỏ hơn ta.
Ngụ ngôn đôi chuyện nêu qua,
Còn bao sự việc thật là đáng tin.
Chúa sơn lâm có sư tử nọ,
Chuột lơ ngơ vừa ló ra ngoài
Nhảy vào chân chúa, chao ôi!
Bao dong lượng cả, may đời chuột con.
Ơn trời bể chuột còn ghi nhớ,
Có ai ngờ chúa lỡ sa cơ
Lọt trong tấm lưới bất ngờ
Chúa gầm, chúa rống chỉ chờ chết thôi.
Chuột chạy vội đến nơi nguy hiểm
Dùng hàm răng gậm nhấm lưới dày,
Một mắt đứt kéo cả dây.
Thời giờ không tiếc lại dày kiên tâm
Khoẻ gân, cuồng nhiệt sao bằng.
(Nguyễn Đình – Huỳnh Lý dịch, Ngụ ngôn chọn lọc La Phông-ten, NXB Văn học, Hà Nội, 1985, tr. 47)

Đọc truyện ngụ ngôn Sư tử và chuột và trả lời các câu hỏi:

1. Vì sao sư tử hùng mạnh chỉ có thể chờ chết khi mắc phải tấm lưới?

2. Sức mạnh nào đã khiến chú chuột nhỏ yếu hơn nhưng lại cứu được sư tử?

3. Vì sao chuột vội đến nơi nguy hiểm để cứu sư tử?

4. Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện này?

5. Nêu cảm nhận của em về nhân vật sư tử.

Gợi ý trả lời

1. Vì sao sư tử hùng mạnh chỉ có thể chờ chết khi mắc phải tấm lưới?

Sư tử tuy là "chúa sơn lâm", có sức mạnh và sự dũng mãnh hơn hẳn muôn loài, nhưng khi "Lọt trong tấm lưới bất ngờ" thì sức mạnh cơ bắp ấy lại trở nên vô dụng. Lưới là thứ càng vùng vẫy, càng gầm rống thì càng siết chặt, nên sức khoẻ và sự hung dữ ("Chúa gầm, chúa rống") không những không giúp sư tử thoát ra mà còn khiến nó kiệt sức. Tình huống của sư tử đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ, kiên nhẫn để cắn đứt từng mắt lưới — những điều mà sức mạnh của nó không có. Vì thế, dù hùng mạnh, sư tử cũng chỉ còn biết "chỉ chờ chết thôi".

2. Sức mạnh nào đã khiến chú chuột nhỏ yếu hơn nhưng lại cứu được sư tử?

Đó không phải là sức mạnh thể chất (chuột nhỏ bé, yếu ớt hơn sư tử rất nhiều) mà là:
- Sự khéo léo, kiên trì, bền bỉ: chuột dùng hàm răng nhỏ "gậm nhấm lưới dày", cắn đứt từng mắt lưới một ("Một mắt đứt kéo cả dây"), không quản "Thời giờ không tiếc lại dày kiên tâm".
- Sức mạnh của lòng biết ơn và tình nghĩa: chính tấm lòng "còn ghi nhớ" ơn xưa đã thôi thúc chuột hành động.

Qua đó, tác giả khẳng định: lòng kiên trì, sự khéo léo và tình nghĩa đôi khi còn mạnh hơn cả sức mạnh cơ bắp ("Khoẻ gân, cuồng nhiệt sao bằng").

3. Vì sao chuột vội đến nơi nguy hiểm để cứu sư tử?

Vì chuột là con vật sống có tình, có nghĩa và biết ơn. Trước đó, khi chuột lỡ "Nhảy vào chân chúa", sư tử đã không giết mà rộng lượng tha cho ("Bao dong lượng cả, may đời chuột con"). Chuột "còn ghi nhớ" ơn ấy, nên khi thấy ân nhân gặp nạn, nó không sợ hiểm nguy mà lập tức "chạy vội đến nơi nguy hiểm" để đền ơn, cứu mạng sư tử. Hành động ấy xuất phát từ lòng biết ơn chân thành và tấm lòng trọng nghĩa.

4. Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện này?

- Không nên coi thường người nhỏ bé, yếu đuối hơn mình, bởi "Nhiều khi cần kẻ nhỏ hơn ta" — ai cũng có giá trị và lúc nào đó ta có thể cần đến họ.
- Sống phải biết ơn và đền ơn: ơn nghĩa dù nhỏ cũng cần ghi nhớ và báo đáp.
- Lòng rộng lượng, nhân ái sẽ được đền đáp xứng đáng; ở hiền gặp lành.
- Lòng kiên trì, sự khéo léo và tình nghĩa nhiều khi còn mạnh hơn sức mạnh thể chất.

5. Nêu cảm nhận của em về nhân vật sư tử.

Nhân vật sư tử để lại trong em nhiều ấn tượng. Ban đầu, sư tử hiện lên là "chúa sơn lâm" đầy uy quyền nhưng cũng rất nhân hậu, bao dung: khi chuột nhỏ lỡ xúc phạm, nó không cậy sức mạnh để trừng phạt mà rộng lượng tha thứ. Chính tấm lòng độ lượng ấy khiến em quý mến. Về sau, khi sa vào lưới, sư tử lại cho thấy một bài học: sức mạnh và sự kiêu hãnh (gầm, rống) không phải lúc nào cũng giải quyết được khó khăn, có lúc kẻ mạnh cũng cần đến sự giúp đỡ của người yếu hơn. Qua nhân vật sư tử, em hiểu rằng sống nhân ái, biết đối xử tử tế với mọi người thì khi hoạn nạn sẽ nhận lại được sự giúp đỡ, và không ai mạnh đến mức có thể sống mà không cần đến người khác.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.