Giải Bài tập 1 trang 40 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Bạn dựa vào dàn ý tham khảo của bài tập 2 ở phần Viết để lập đề cương cho bài nói và tập luyện nói trước bạn bè.
Gợi ý trả lời
Lưu ý chung: Bài nói được xây dựng trên cơ sở dàn ý của bài viết (bài tập 2 phần Viết), nhưng cần chuyển từ ngôn ngữ viết sang ngôn ngữ nói: câu ngắn gọn, mạch lạc, có lời chào – dẫn dắt – kết nối, kết hợp giọng điệu, cử chỉ và tương tác với người nghe. Dưới đây là mẫu đề cương cho đề bài nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen hay một quan niệm (ví dụ: thuyết phục các bạn từ bỏ thói quen lạm dụng điện thoại / mạng xã hội). Bạn có thể thay nội dung cho phù hợp với đề mình đã viết.
a) Lập đề cương cho bài nói
*Mở đầu:*
- Lời chào, tự giới thiệu ngắn gọn với bạn bè/người nghe.
- Nêu vấn đề và lí do chọn nói về vấn đề này; nêu rõ quan điểm (mục đích thuyết phục) để người nghe nắm ngay ý chính.
*Triển khai (phần thân):*
- Ý 1 – Thực trạng: Nêu biểu hiện cụ thể của thói quen/quan niệm cần từ bỏ (dẫn vài ví dụ gần gũi trong lớp, trong đời sống).
- Ý 2 – Nguyên nhân: Vì sao nhiều người mắc phải (chủ quan: sở thích, thiếu ý thức; khách quan: môi trường, bạn bè, công nghệ…).
- Ý 3 – Tác hại: Phân tích hậu quả đối với sức khỏe, học tập, các mối quan hệ… bằng lí lẽ và bằng chứng thuyết phục.
- Ý 4 – Giải pháp / lời kêu gọi: Đề xuất cách từ bỏ; chỉ ra lợi ích khi thay đổi để tạo động lực.
*Kết thúc:*
- Khẳng định lại quan điểm, nhấn mạnh thông điệp.
- Lời kêu gọi hành động và lời cảm ơn người nghe.
*Chuẩn bị phương tiện hỗ trợ:* gạch đầu dòng các ý chính ra giấy/thẻ ghi nhớ, có thể chuẩn bị tranh ảnh, số liệu minh họa; dự kiến những câu hỏi bạn bè có thể nêu để phản hồi.
b) Tập luyện nói trước bạn bè
- Nói thử theo đề cương (không đọc nguyên văn bài viết); canh thời gian hợp lí.
- Luyện phát âm rõ, tốc độ vừa phải, nhấn giọng ở ý quan trọng; kết hợp ánh mắt, nét mặt, cử chỉ.
- Nói trước một vài bạn, nhờ các bạn góp ý về nội dung, cách diễn đạt, thái độ; ghi nhận và điều chỉnh.
- Tập trả lời câu hỏi, phản hồi lịch sự để rèn khả năng tương tác.
- Nói lại nhiều lần cho đến khi tự tin, trôi chảy.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.