Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài 4.1 trang 78 SBT Ngữ văn 10

Bài tập 4 — Văn bản Múa rối nước – hiện đại soi bóng tiền nhân   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhan đề văn bản Múa rối nước – hiện đại soi bóng tiền nhân gợi lên sự chờ đợi xem tác giả sẽ trình bày như thế nào về sự phản chiếu của đời sống hiện đại trên nền nghệ thuật múa rối nước cổ truyền đang được làm hồi sinh.
(văn bản: Múa rối nước – hiện đại soi bóng tiền nhân)

Gợi ý trả lời

a) Phân tích các thành phần của nhan đề

Nhan đề gồm hai vế được nối bằng dấu gạch ngang:

- Vế thứ nhất — *Múa rối nước* — nêu trực tiếp đối tượng được nói tới: một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian cổ truyền, độc đáo của người Việt.
- Vế thứ hai — *hiện đại soi bóng tiền nhân* — là một hình ảnh ẩn dụ. "Tiền nhân" là người đi trước, cha ông; "hiện đại" là đời sống, con người hôm nay; "soi bóng" gợi hình ảnh soi mình xuống mặt nước để thấy lại hình bóng của lớp người xưa.

b) Sự chờ đợi mà nhan đề gợi lên ở người đọc

Từ cách đặt nhan đề như vậy, người đọc được dẫn dắt để chờ đợi, hình dung về nội dung văn bản:

- Người đọc chờ đợi tác giả sẽ nói về mối quan hệ nối tiếp giữa *quá khứ và hiện tại*: nghệ thuật múa rối nước do cha ông sáng tạo vẫn đang được gìn giữ, tiếp nối và làm "hồi sinh" trong đời sống hôm nay.
- Người đọc chờ đợi sẽ thấy *bóng dáng, tâm hồn, trí tuệ của tiền nhân* được phản chiếu, hiện lên qua một loại hình nghệ thuật vẫn sống động giữa thời hiện đại — tức là người hôm nay nhìn vào múa rối nước mà thấy lại cha ông mình.
- Nhan đề cũng khơi gợi sự chờ đợi về một *cảm hứng trân trọng, tự hào* đối với di sản văn hóa dân tộc và ý thức bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống trong cuộc sống đương đại.

Như vậy, nhan đề vừa nêu rõ đối tượng (múa rối nước) vừa định hướng cách tiếp cận giàu chất suy ngẫm, khiến người đọc mong muốn khám phá xem hiện đại đã "soi bóng" tiền nhân qua nghệ thuật này như thế nào.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.