Giải Bài tập 1 trang 60 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Để viết được đoạn văn theo yêu cầu, bạn cần:
– Xem lại phần Viết trong SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 87 – 92).
– Ôn lại những điều đã học ở các lớp dưới về cách bày tỏ ý kiến không tán đồng trước một vấn đề.
– Tìm đọc các tài liệu về vấn đề tôn trọng sự khác biệt trong giao tiếp xã hội và trong việc đánh giá văn học (có liên quan đến nội dung sắp viết).
– Triển khai đoạn văn một cách mạch lạc, nêu được câu chủ đề, có sử dụng các phương tiện liên kết phù hợp.
Gợi ý trả lời
Định hướng làm bài
Đây là bài tập phần Viết, yêu cầu tạo lập một *đoạn văn* (không phải bài văn) bày tỏ ý kiến không tán đồng trước một vấn đề, gắn với chủ đề *tôn trọng sự khác biệt*. Dựa vào phần Viết SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 87 – 92), cần bảo đảm các yêu cầu sau khi viết:
a) Chuẩn bị ý (những điều cần làm trước khi viết)
- Xác định rõ quan niệm mà mình không tán đồng: ở đây chọn quan niệm *"Ai khác với số đông thì người đó sai"* / *"Một tác phẩm văn học chỉ được phép có một cách hiểu đúng duy nhất"*.
- Huy động trải nghiệm và kiến thức đã học ở các lớp dưới về cách bày tỏ ý kiến không tán đồng: nêu quan điểm một cách lịch sự, có lí lẽ, không áp đặt, tôn trọng người có ý kiến khác.
- Tìm và chọn lọc dẫn chứng về việc tôn trọng sự khác biệt trong giao tiếp xã hội và trong đánh giá văn học.
b) Yêu cầu về hình thức đoạn văn
- Có câu chủ đề nêu rõ ý kiến không tán đồng (thường đặt ở đầu đoạn).
- Các câu còn lại triển khai làm sáng tỏ câu chủ đề: lí lẽ + dẫn chứng.
- Mạch lạc, dùng phương tiện liên kết phù hợp (phép nối: *tuy nhiên, bởi lẽ, vì thế, trái lại…*; phép lặp, phép thế).
- Có câu kết khẳng định lại thái độ tôn trọng khác biệt.
c) Đoạn văn tham khảo (khoảng 150 – 180 chữ)
> Tôi không tán đồng quan niệm cho rằng *mọi sự khác biệt với số đông đều là sai lầm cần loại bỏ*. Trước hết, trong giao tiếp xã hội, mỗi con người là một cá thể riêng, mang hoàn cảnh, trải nghiệm và cách nghĩ không giống nhau; vì thế, đòi hỏi tất cả phải suy nghĩ và hành xử như nhau là điều phi lí và dễ dẫn đến áp đặt. Hơn nữa, chính sự khác biệt mới làm nên sự phong phú của đời sống: một tập thể biết lắng nghe những tiếng nói khác mình thường sáng tạo và nhân văn hơn. Trong việc đánh giá văn học cũng vậy, một tác phẩm hay thường mở ra nhiều cách hiểu; người đọc ở những thế hệ, hoàn cảnh khác nhau có quyền cảm nhận riêng, miễn là có căn cứ từ văn bản. Trái lại, nếu khăng khăng chỉ chấp nhận một cách hiểu "đúng" duy nhất, ta sẽ làm nghèo đi giá trị của tác phẩm và thui chột tư duy độc lập. Tóm lại, tôn trọng sự khác biệt – cả trong đời sống lẫn trong tiếp nhận văn học – không phải là ba phải, mà là biểu hiện của sự hiểu biết, bao dung và văn minh.
d) Tự kiểm tra lại bài viết
- Đã có câu chủ đề nêu ý kiến không tán đồng? → Có (câu mở đoạn).
- Đã dùng phương tiện liên kết? → Có (*trước hết, vì thế, hơn nữa, trái lại, tóm lại*).
- Đã bàn cả hai phạm vi *giao tiếp xã hội* và *đánh giá văn học*? → Có.
- Đoạn văn mạch lạc, đúng dung lượng một đoạn? → Đạt.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.