Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 36 SBT Ngữ văn 10

Bài 6. – Đọc mở rộng: Hồn thiêng đưa đường   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc lại SGK, tr. 29, 33 – 34 để nắm vững yêu cầu và các bước chuẩn bị viết bài nghị luận phân tích, đánh giá về một tác phẩm truyện. Khi lập dàn ý cho đề bài Phân tích truyện thần thoại Tê-dê trong SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 38 – 42), cần nêu được các ý cơ bản sau:

Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm và lí do được lựa chọn để phân tích.

Thân bài:
– Cốt truyện xoay quanh nhân vật nào, gồm những sự kiện gì?
– Chủ đề của tác phẩm là gì? Chủ đề đó có ý nghĩa như thế nào?
– Tác phẩm có những điểm đặc sắc, nổi bật gì về phương diện nghệ thuật (cốt truyện, nhân vật, tình huống, lời kể,...)?

Kết bài:
– Nêu nhận xét, đánh giá của cá nhân.
– Khẳng định giá trị, vị trí và sức sống của tác phẩm.
(văn bản: Tê-dê)

Gợi ý trả lời

## Dàn ý: Phân tích truyện thần thoại *Tê-dê*

### a) Mở bài
- Giới thiệu khái quát về thần thoại Hy Lạp – kho tàng truyện kể phản ánh nhận thức, khát vọng của người cổ đại về thế giới và về người anh hùng.
- Giới thiệu văn bản *Tê-dê* (trích thần thoại Hy Lạp): câu chuyện về người anh hùng Tê-dê diệt quái vật Mi-nô-tô, giải thoát cho dân thành A-ten.
- Nêu lí do lựa chọn phân tích: tác phẩm tiêu biểu cho vẻ đẹp của hình tượng người anh hùng và nghệ thuật kể chuyện thần thoại.

###

b) Thân bài

b1) Cốt truyện và nhân vật chính
- Nhân vật trung tâm: Tê-dê – con trai vua Ê-giê (Aegeus) của thành A-ten.
- Chuỗi sự kiện chính:
1. Thành A-ten thua trận, hằng năm phải cống nạp cho vua Mi-nốt (đảo Cơ-rét) những trai thanh gái lịch để làm mồi cho quái vật đầu bò mình người Mi-nô-tô bị nhốt trong mê cung.
2. Tê-dê tình nguyện trong đoàn người bị cống nạp để tìm cách tiêu diệt quái vật; hẹn với cha khi trở về sẽ thay buồm đen bằng buồm trắng báo tin thắng trận.
3. Đến Cơ-rét, công chúa A-ri-an (Ariadne) đem lòng yêu Tê-dê, trao cho chàng thanh gươm và cuộn chỉ để lần tìm lối ra khỏi mê cung.
4. Tê-dê giết được Mi-nô-tô, theo sợi chỉ thoát khỏi mê cung và cùng các bạn trốn khỏi đảo.
5. Trên đường về, Tê-dê quên thay buồm; vua Ê-giê nhìn thấy buồm đen, tưởng con đã chết nên gieo mình xuống biển – từ đó biển mang tên Ê-giê (biển Aegean).

b2) Chủ đề và ý nghĩa
- Chủ đề: ngợi ca người anh hùng dũng cảm, mưu trí, dám hi sinh vì cộng đồng; đồng thời lí giải nguồn gốc một địa danh (biển Ê-giê) theo cách tư duy thần thoại.
- Ý nghĩa:
- Thể hiện khát vọng chiến thắng cái ác, cái hiểm nguy để bảo vệ cuộc sống bình yên cho cộng đồng.
- Đề cao trí tuệ và lòng quả cảm – phẩm chất lí tưởng của con người thời cổ đại.
- Gửi gắm bài học về trách nhiệm, sự cẩn trọng (chi tiết quên thay buồm dẫn tới bi kịch mất cha).

b3) Đặc sắc nghệ thuật
- Cốt truyện: hành động tập trung, kịch tính, giàu yếu tố kì ảo (quái vật, mê cung, sợi chỉ thần kì); kết thúc vừa hào hùng vừa bi thương.
- Nhân vật: Tê-dê hiện lên qua hành động phi thường, mang vẻ đẹp lí tưởng của người anh hùng; nhân vật phụ (A-ri-an, vua Ê-giê) góp phần tô đậm tính cách và số phận nhân vật chính.
- Tình huống: tình huống thử thách hiểm nghèo (vào mê cung diệt quái vật) làm nổi bật phẩm chất anh hùng; chi tiết cánh buồm tạo tình huống bi kịch bất ngờ.
- Lời kể: ngôi kể thứ ba, giọng kể trang trọng, mang màu sắc thiêng liêng – kì vĩ đặc trưng của thần thoại.

###

c) Kết bài
- Nhận xét, đánh giá cá nhân: *Tê-dê* là một truyện thần thoại hấp dẫn, kết tinh vẻ đẹp của hình tượng người anh hùng và trí tưởng tượng phong phú của người Hy Lạp cổ đại.
- Khẳng định giá trị, vị trí và sức sống: tác phẩm có sức sống lâu bền, tiếp tục bồi đắp cho người đọc hôm nay niềm ngưỡng mộ cái đẹp, cái cao cả và khát vọng chiến thắng cái ác.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.