Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 7 trang 21 SBT Ngữ văn 10

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

“Anh sinh viên quen màu trắng áo của cánh cò, quen màu xanh da trời tháng nắng... Mình trút bỏ không thương tiếc, và trìu mến khoác lên mình màu xanh ấy. Màu xanh của núi đồi và thảo nguyên, của ước mơ và hi vọng. Màu xanh bất diệt của sự sống.”. Bạn nghĩ gì về lựa chọn của người trần thuật xưng “tôi” trong văn bản?

Gợi ý trả lời

Phân tích lựa chọn của người trần thuật xưng "tôi"

a) Nhận diện tình huống và hình ảnh ẩn dụ

Đoạn trích dựng lên sự đối lập giữa hai thế giới qua các gam màu. *Màu trắng áo cánh cò* và *màu xanh da trời tháng nắng* là màu của quê hương, của cuộc sống bình yên, thân thuộc mà người thanh niên ("anh sinh viên") từng gắn bó. Ngược lại, *màu xanh* mà nhân vật "trìu mến khoác lên mình" là màu của con đường, của cuộc sống mới gắn với *núi đồi và thảo nguyên* mà nhân vật tự nguyện lựa chọn. Hành động *"trút bỏ không thương tiếc"* cái cũ và *"khoác lên"* màu xanh mới là hình ảnh ẩn dụ cho sự dấn thân, từ bỏ cuộc sống riêng yên ổn để lên đường theo lí tưởng.

b) Ý nghĩa lớp nghĩa biểu tượng của "màu xanh"

Nhà văn nâng màu xanh từ nghĩa tả thực thành biểu tượng theo mạch tăng tiến: từ *"màu xanh của núi đồi và thảo nguyên"* (không gian rộng lớn nơi nhân vật dấn thân) → *"của ước mơ và hi vọng"* (lí tưởng, khát vọng tuổi trẻ) → *"màu xanh bất diệt của sự sống"* (giá trị vĩnh cửu). Phép điệp *"màu xanh"* cùng kết cấu liệt kê tăng cấp khiến lựa chọn của nhân vật mang tầm vóc của một lẽ sống đẹp chứ không còn là chuyện cá nhân.

c) Suy nghĩ, đánh giá về lựa chọn ấy

- Đó là một lựa chọn đẹp và cao cả: nhân vật tự nguyện, chủ động ("không thương tiếc", "trìu mến") chứ không miễn cưỡng; tình cảm dành cho lí tưởng chân thành, tha thiết. Rời bỏ cái quen thuộc để đến với gian khó cho thấy tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến.
- Lựa chọn ấy tiêu biểu cho lẽ sống cống hiến của tuổi trẻ: biết đặt lí tưởng, ước mơ lớn lao lên trên sự an toàn, bình yên cho riêng mình.
- Từ đó, người đọc hôm nay có thể rút ra bài học về việc sống có lí tưởng, dám dấn thân và biết trân trọng những giá trị bền vững ("màu xanh bất diệt của sự sống").

*(Lưu ý: cần nêu rõ ý kiến cá nhân, lí giải bằng dẫn chứng ngay trong đoạn trích và liên hệ với lẽ sống của tuổi trẻ.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.