Giải Bài 4.3 trang 20 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Giọng điệu trần thuật của văn bản có gì đặc biệt? Những yếu tố nào tạo nên giọng điệu trần thuật đó?
(văn bản: Mãi mãi tuổi hai mươi – Nguyễn Văn Thạc (SGK Ngữ văn 10, tập hai, tr. 121 – 123))
Gợi ý trả lời
a) Nét đặc biệt của giọng điệu trần thuật
Vì *Mãi mãi tuổi hai mươi* là một cuốn nhật kí, người viết đồng thời là người kể và cũng là nhân vật chính, nên giọng điệu trần thuật mang đậm dấu ấn cá nhân, chân thực và giàu cảm xúc. Có thể nhận thấy mấy nét nổi bật sau:
- Giọng tâm tình, bộc bạch chân thành: người viết giãi bày trực tiếp những suy nghĩ, tình cảm riêng tư của mình (nỗi nhớ nhà, nhớ Hà Nội, nhớ người thân, bạn bè, những băn khoăn về lẽ sống) như đang trò chuyện với chính mình.
- Giọng trữ tình, sôi nổi, thiết tha: lời văn nhiều cảm xúc, dạt dào chất thơ, thể hiện tâm hồn nhạy cảm, lãng mạn và lí tưởng sống đẹp của người thanh niên trẻ tuổi.
- Giọng suy tư, triết lí về cuộc đời và tuổi trẻ: xen giữa dòng kể là những chiêm nghiệm, tự vấn về ý nghĩa cuộc sống, về trách nhiệm và sự cống hiến của tuổi hai mươi.
Tóm lại, đó là giọng điệu vừa chân thật, tự nhiên của lời nhật kí, vừa trữ tình tha thiết và giàu chất suy tưởng.
b) Những yếu tố tạo nên giọng điệu trần thuật đó
- Ngôi kể thứ nhất (người viết xưng "tôi/ mình"): tạo cảm giác chân thực, gần gũi, cho phép bộc lộ trực tiếp thế giới nội tâm.
- Thể loại nhật kí: lời văn tự do, riêng tư, viết cho chính mình nên rất thành thật, không màu mè, khách sáo.
- Ngôn ngữ giàu cảm xúc và hình ảnh: nhiều câu cảm thán, câu hỏi tu từ, lời tự nhủ, so sánh, liên tưởng mang chất thơ.
- Tâm hồn và cá tính của người viết: một người trẻ tuổi nhạy cảm, lãng mạn, sống có lí tưởng và luôn trăn trở, suy tư — chính điều đó in dấu vào giọng kể.
- Hoàn cảnh viết: viết trong những ngày hành quân, ở chiến trường, khi tuổi đời còn rất trẻ, khiến giọng điệu vừa sôi nổi, hào hứng vừa da diết, lắng sâu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.