Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 7 trang 20 SBT Ngữ văn 10

Bài 9. Hành trang cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu nhận xét khái quát về mối quan hệ giữa hình ảnh con đường và hình ảnh nhân vật trữ tình trong bài thơ.
(văn bản: Con đường không chọn – Rô-bớt Phờ-rót (Robert Frost))

Gợi ý trả lời

Nhận xét khái quát về mối quan hệ giữa hình ảnh con đường và hình ảnh nhân vật trữ tình

Trong bài thơ *Con đường không chọn*, hình ảnh con đường và hình ảnh nhân vật trữ tình (người bộ hành đứng trước ngã rẽ) gắn bó chặt chẽ, soi chiếu lẫn nhau để cùng làm nổi bật chủ đề về sự lựa chọn trong cuộc đời. Có thể khái quát mối quan hệ ấy ở mấy điểm sau:

- Con đường là hình ảnh ẩn dụ (biểu tượng) cho cuộc đời và những ngả rẽ của sự lựa chọn, còn nhân vật trữ tình là con người đứng trước lựa chọn ấy. Hai lối rẽ trong "rừng lá vàng" tượng trưng cho những khả năng, những hướng đi khác nhau của đời người; nhân vật trữ tình chính là mỗi con người phải cân nhắc, quyết định con đường mình sẽ đi.

- Hình ảnh con đường luôn hiện ra qua cái nhìn, tâm trạng và sự trải nghiệm của nhân vật trữ tình. Con đường không được miêu tả khách quan mà được cảm nhận bằng sự phân vân, do dự ("đành chỉ chọn một", đứng "hồi lâu" nhìn theo một lối), bằng nỗi tiếc nuối vì không thể đi cả hai và bằng dự cảm về tương lai. Nhờ đó, con đường trở thành tấm gương phản chiếu thế giới nội tâm của nhân vật.

- Việc lựa chọn con đường bộc lộ tính cách và quan niệm sống của nhân vật trữ tình. Nhân vật chọn "lối mòn như chưa có dấu chân qua" – lối ít người đi – cho thấy thái độ muốn tự quyết định, dám đi con đường riêng; đồng thời cũng ý thức rằng mỗi lựa chọn là duy nhất, không thể quay lại ("ngờ chân mình có lúc nào quay lại").

- Qua mối quan hệ đó, bài thơ gửi gắm thông điệp mang tính triết lí: cuộc đời là chuỗi những lựa chọn; mỗi lựa chọn "làm nên bao đổi khác", con người phải tự chịu trách nhiệm và sống trọn với con đường mình đã chọn.

Kết luận: Hình ảnh con đường và hình ảnh nhân vật trữ tình có quan hệ tương hỗ, không tách rời: con đường là biểu tượng cho sự lựa chọn của cuộc đời, còn nhân vật trữ tình là chủ thể của sự lựa chọn ấy. Mối quan hệ này giúp bài thơ từ một tình huống đời thường vươn tới ý nghĩa khái quát, triết lí về con người và những quyết định trong cuộc sống.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.