Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Viết trang 18 SBT Ngữ văn 10

Bài 9. Hành trang cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ để thiết kế một bản hướng dẫn nơi công cộng (công viên, bảo tàng, thư viện,...).

Gợi ý trả lời

Đề: Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ để thiết kế một bản hướng dẫn nơi công cộng (công viên, bảo tàng, thư viện,...).

Bản hướng dẫn nơi công cộng là loại văn bản thông tin, trong đó phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, biểu tượng/kí hiệu, sơ đồ, màu sắc, mũi tên...) giữ vai trò chủ đạo, kết hợp với một lượng ngôn ngữ tối thiểu để truyền đạt nhanh, trực quan và dễ hiểu cho mọi đối tượng. Dưới đây là các bước thực hiện theo đúng gợi ý của SGK.

a) Chuẩn bị – xác định yêu cầu của bản hướng dẫn
- Chọn địa điểm cụ thể: ví dụ Thư viện trường học.
- Mục đích: giúp người đọc nhanh chóng tìm được khu vực cần đến và nắm được nội quy cơ bản.
- Đối tượng tiếp nhận: học sinh, giáo viên, khách tham quan — nhiều lứa tuổi, nên thông tin phải ngắn gọn, biểu tượng dễ nhận biết.
- Lựa chọn phương tiện phi ngôn ngữ phù hợp: sơ đồ mặt bằng, biểu tượng (icon), mũi tên chỉ dẫn, màu sắc phân khu, hình ảnh minh họa.

b) Phác thảo bố cục của bản hướng dẫn
Bố cục chia làm ba phần, kết hợp hài hòa kênh chữ và kênh hình:

1. Phần đầu đề (tiêu đề + biểu tượng nhận diện):
- Dòng chữ lớn: *SƠ ĐỒ HƯỚNG DẪN THƯ VIỆN*.
- Biểu tượng cuốn sách mở đặt cạnh tiêu đề để nhận diện nhanh.

2. Phần sơ đồ chỉ dẫn không gian (trọng tâm, dùng phi ngôn ngữ là chính):
- Vẽ sơ đồ mặt bằng các khu vực, mỗi khu một màu riêng kèm biểu tượng:
- Khu đọc tại chỗ — biểu tượng người ngồi đọc (màu xanh lá).
- Khu mượn – trả sách — biểu tượng bàn + dấu mũi tên vào/ra (màu cam).
- Khu máy tính tra cứu — biểu tượng màn hình (màu xanh dương).
- Nhà vệ sinh — biểu tượng WC; Lối thoát hiểm — biểu tượng người chạy + mũi tên xanh.
- Dùng mũi tên nối lối vào với từng khu để chỉ đường đi.

3. Phần nội quy – lưu ý (biểu tượng + chú thích ngắn):
- Biểu tượng loa gạch chéo → *Giữ im lặng*.
- Biểu tượng cốc nước/đồ ăn gạch chéo → *Không mang đồ ăn, thức uống*.
- Biểu tượng điện thoại để chế độ im lặng → *Tắt chuông điện thoại*.
- Biểu tượng bàn tay giữ sách → *Giữ gìn sách, xếp sách đúng nơi*.

c) Hoàn thiện và lưu ý khi sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ
- Bảng chú giải (legend): đặt ở góc để giải thích màu sắc và biểu tượng, giúp người đọc đối chiếu.
- Tính nhất quán: cùng một loại thông tin dùng cùng kiểu biểu tượng, màu sắc; mũi tên thống nhất một kiểu.
- Tính trực quan, cân đối: hình ảnh – chữ – khoảng trống hài hòa; chữ tối thiểu, đủ lớn để đọc từ xa.
- Kiểm tra lại: rà soát xem biểu tượng có dễ hiểu, có gây hiểu nhầm không; sơ đồ có khớp với thực tế không; màu sắc có đủ tương phản để người khiếm thị màu vẫn phân biệt được không.

→ Sản phẩm cuối cùng là một bản hướng dẫn (sơ đồ) thư viện kết hợp sơ đồ mặt bằng, biểu tượng, màu sắc, mũi tên và bảng chú giải, giúp người xem định hướng và nắm nội quy chỉ bằng quan sát, hạn chế tối đa việc dùng chữ viết.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.