Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài tập 8 - 5 trang 11 SBT Ngữ văn 10

Sách bài tập Ngữ văn 10, tập hai - Bài tập đọc hiểu   Gợi ý trả lời

Đề bài

"Mẹ tôi bảo: "Ở đâu chẳng thế, chỗ nào cũng toàn là người". Chú Phụng thì khác, chú Phụng đã đi nhiều nơi, chú Phụng bảo tôi khi chỉ có hai chú cháu với nhau: "Trong thiên hạ không phải chỉ có người đâu, có các thánh nhân, có yêu quái"."

So sánh quan niệm của "mẹ tôi" và "chú Phụng" qua lời nói của từng nhân vật. Người kể chuyện thể hiện sự tán thành quan điểm của nhân vật nào?
(văn bản: Như những ngọn gió (truyện ngắn Thương nhớ đồng quê) - Nguyễn Huy Thiệp)

Gợi ý trả lời

a) So sánh quan niệm của "mẹ tôi" và "chú Phụng"

- Quan niệm của "mẹ tôi": "Ở đâu chẳng thế, chỗ nào cũng toàn là người". Đây là cách nhìn thực tế, giản đơn và có phần an phận. Với mẹ, thế giới ở đâu cũng giống nhau, cũng chỉ quẩn quanh những con người bình thường; cuộc sống không có gì mới lạ, không có gì đáng để tìm kiếm hay khám phá. Lời nói ấy phản chiếu tầm nhìn của người nông dân quanh năm gắn với làng quê, ít đi xa, quen nếp sống bằng phẳng, bằng lòng với những gì quen thuộc.

- Quan niệm của "chú Phụng": "Trong thiên hạ không phải chỉ có người đâu, có các thánh nhân, có yêu quái". Đây là cách nhìn phong phú, bí ẩn và giàu tưởng tượng về thế giới. Chú Phụng là người đã đi nhiều nơi, từng trải, nên cho rằng cuộc đời không đơn điệu một màu "toàn là người" mà còn ẩn chứa cái cao cả, phi thường ("thánh nhân") lẫn cái xấu xa, tăm tối ("yêu quái"). Với chú, thiên hạ rộng lớn, nhiều tầng bậc tốt – xấu, thiện – ác, luôn gợi mở sự tò mò, khám phá.

→ Hai lời nói đặt cạnh nhau tạo thành sự đối lập về tầm nhìn và tâm thế sống: một bên khép lại trong cái quen thuộc, bình lặng; một bên mở ra trước cái mới mẻ, kì lạ và đa dạng của cuộc đời.

b) Người kể chuyện tán thành quan điểm của nhân vật nào?

Người kể chuyện (nhân vật "tôi" – một chàng trai trẻ ở làng quê) nghiêng về tán thành quan điểm của chú Phụng. Có thể nhận ra điều đó qua mấy dấu hiệu:

- Lời của chú Phụng được kể lại một cách trân trọng, gắn với chi tiết "khi chỉ có hai chú cháu với nhau" – như một điều tâm đắc, thầm kín được chia sẻ riêng, khác với lời mẹ nói có phần qua loa, buông xuôi.
- Nhân vật "tôi" là một người trẻ khao khát hiểu biết, muốn vượt ra khỏi lũy tre làng để đến với thế giới rộng lớn; vì thế quan niệm "thiên hạ không chỉ có người" của chú Phụng gần gũi với ước mơ, với cái nhìn lãng mạn và tâm hồn mẫn cảm của nhân vật hơn là cái nhìn an phận của mẹ.

→ Qua đó, nhà văn kín đáo bày tỏ niềm tin rằng cuộc đời luôn rộng lớn, nhiều điều kì diệu và đáng để con người khám phá, vươn tới.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.