Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài tập 8 - 2 trang 11 SBT Ngữ văn 10

Sách bài tập Ngữ văn 10, tập hai - Bài tập đọc hiểu   Gợi ý trả lời

Đề bài

Những dấu hiệu nào giúp bạn phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vật?
(văn bản: Như những ngọn gió (truyện ngắn Thương nhớ đồng quê) - Nguyễn Huy Thiệp)

Gợi ý trả lời

Phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vật trong đoạn trích "Như những ngọn gió" (trích "Thương nhớ đồng quê" – Nguyễn Huy Thiệp)

a) Dấu hiệu về hình thức trình bày trên văn bản

- *Lời nhân vật* thường được tách ra, đặt sau dấu gạch đầu dòng (–) để đánh dấu lời đối thoại, hoặc đặt trong dấu ngoặc kép ("…") nếu là lời nói, ý nghĩ được dẫn trực tiếp. Nhờ các dấu hiệu hình thức này, người đọc dễ dàng nhận ra đây là lời của một nhân vật cụ thể trong truyện.
- *Lời người kể chuyện* được viết liền mạch trong phần văn xuôi trần thuật, không có dấu gạch đầu dòng hay dấu ngoặc kép báo hiệu đối thoại; nó làm nhiệm vụ giới thiệu, miêu tả, kể lại sự việc và dẫn dắt các lời thoại của nhân vật (thường kèm những cụm như "tôi nói", "nó bảo", "mẹ tôi hỏi"…).

b) Dấu hiệu về chủ thể phát ngôn và điểm nhìn

- *Lời người kể chuyện*: ở văn bản này truyện được kể theo ngôi thứ nhất (nhân vật "tôi" – Nhâm), nên lời người kể chuyện là lời của "tôi" đứng ra thuật lại câu chuyện, bao quát toàn cảnh làng quê, con người, sự việc; mang điểm nhìn trần thuật thống nhất xuyên suốt.
- *Lời nhân vật*: là phát ngôn trực tiếp của từng nhân vật (mẹ, chị Ngữ, ông giáo Quỳ, các nhân vật khác…), gắn với tình huống đối thoại cụ thể, thể hiện suy nghĩ, tính cách riêng của mỗi người ở thời điểm nói.

c) Dấu hiệu về giọng điệu, ngôn ngữ

- *Lời người kể chuyện* thường có giọng kể, giọng miêu tả tương đối ổn định, câu văn trau chuốt hơn, thiên về tả và kể.
- *Lời nhân vật* mang khẩu ngữ, tính cá thể hóa cao: cách xưng hô, từ ngữ, ngữ điệu phù hợp với tuổi tác, nghề nghiệp, tâm trạng của từng người; nhiều câu ngắn, câu cảm thán, câu hỏi mang sắc thái đời thường của nông thôn.

Kết luận: Có thể phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vật dựa vào ba nhóm dấu hiệu: (1) hình thức trình bày (dấu gạch đầu dòng, dấu ngoặc kép, lời dẫn), (2) chủ thể phát ngôn và điểm nhìn, (3) giọng điệu và ngôn ngữ đặc trưng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.