Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài 3 trang 23 SBT Ngữ văn 10

Bài 4. Sức sống của sử thi   Gợi ý trả lời

Đề bài

Thần Lửa A-nhi (Agni) có vai trò gì trong văn hoá, tín ngưỡng của người Ấn Độ?
(văn bản: Ra-ma buộc tội (trích sử thi Ra-ma-ya-na của Van-mi-ki))

Gợi ý trả lời

a) Vị trí của thần Lửa A-nhi (Agni) trong hệ thống thần linh Ấn Độ

Trong tín ngưỡng Vê-đa cổ của người Ấn Độ, A-nhi (Agni) là một trong những vị thần quan trọng và được tôn thờ bậc nhất. Thần là hiện thân của lửa – ngọn lửa trên bầu trời (mặt trời, tia chớp), ngọn lửa nơi bếp núc gia đình và ngọn lửa trong các lễ tế. Vì gắn với lửa – thứ hiện diện khắp nơi và thiết yếu với đời sống – nên A-nhi được coi là vị thần gần gũi, luôn có mặt trong đời sống con người.

b) Vai trò trung gian giữa con người và các vị thần

Trong các nghi lễ tế tự, người Ấn Độ tin rằng ngọn lửa tế sẽ mang lễ vật và lời cầu nguyện của con người dâng lên các vị thần. Do đó, A-nhi giữ vai trò trung gian, là "sứ giả" nối kết thế giới con người với thế giới thần linh. Lửa cháy lên trong lễ tế chính là con đường để lòng thành của con người đến được với các đấng thần thánh.

c) Biểu tượng của sự thanh khiết và vai trò chứng giám, phán xử

Lửa còn tượng trưng cho sự trong sạch, thuần khiết; lửa có khả năng thiêu đốt, gột rửa mọi nhơ bẩn, tội lỗi. Vì vậy, A-nhi được xem là vị thần chứng giám cho lòng trung thực và sự trong trắng của con người. Người Ấn Độ tin rằng lửa không thiêu đốt người vô tội, trong sạch; ngược lại chỉ hủy diệt điều giả dối, xấu xa.

d) Liên hệ với đoạn trích *Ra-ma buộc tội*

Chính vì niềm tin ấy mà trong đoạn trích, khi bị Ra-ma nghi ngờ, buộc tội và chối bỏ, nàng Xi-ta đã chọn cách bước lên giàn hỏa thiêu để tự minh oan. Nàng cầu khẩn thần A-nhi làm chứng cho phẩm hạnh trong sạch, thủy chung của mình. Việc Xi-ta phó thác danh dự và sinh mệnh cho thần Lửa cho thấy A-nhi được người Ấn Độ tôn kính như vị thần công minh, có quyền năng phán xét, chứng giám cho sự thật và đức hạnh của con người.

Kết luận: Thần Lửa A-nhi là vị thần quan trọng trong tín ngưỡng Vê-đa của người Ấn Độ, vừa là vị thần trung gian nối kết con người với thần linh qua lễ tế, vừa là biểu tượng của sự thanh khiết và là đấng chứng giám, phán xử lòng trung thực, đức hạnh – điều được thể hiện rõ qua hành động minh oan bằng lửa của nàng Xi-ta.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.