Sách bài tập Lịch sử và Địa lí 8 Tập một

Giải Bài tập 3 trang 13 SBT Lịch sử và Địa lí 8

Bài 2. Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII   Gợi ý trả lời

Đề bài

Lập bảng so sánh điểm giống nhau và khác nhau giữa cuộc Cách mạng tư sản Anh, Cách mạng tư sản Pháp, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ về: nguyên nhân, kết quả, tính chất, ý nghĩa, đặc điểm chính.

Gợi ý trả lời

Bảng so sánh ba cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu (thế kỉ XVII – XVIII)

a) Điểm giống nhau

| Tiêu chí | Nội dung giống nhau |
|---|---|
| Nguyên nhân | Đều do mâu thuẫn gay gắt giữa lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa đang phát triển với chế độ phong kiến (hoặc ách thống trị của thực dân) lỗi thời, kìm hãm sự phát triển kinh tế. |
| Kết quả | Đều giành thắng lợi, lật đổ (hoặc đánh đổ) rào cản phong kiến/thực dân, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển. |
| Tính chất | Đều là các cuộc cách mạng tư sản, do giai cấp tư sản (và quý tộc mới/chủ nô ở Bắc Mỹ) lãnh đạo, quần chúng nhân dân là động lực chính. |
| Ý nghĩa | Đều mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển; có ảnh hưởng lớn, cổ vũ phong trào đấu tranh của nhân dân thế giới. |
| Đặc điểm chính | Đều có sự tham gia đông đảo của quần chúng nhân dân, tạo nên sức mạnh đưa cách mạng tới thắng lợi. |

b) Điểm khác nhau

| Tiêu chí | Cách mạng tư sản Anh (1642–1688) | Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (1775–1783) | Cách mạng tư sản Pháp (1789–1799) |
|---|---|---|---|
| Nguyên nhân | Mâu thuẫn giữa tư sản, quý tộc mới với chế độ quân chủ chuyên chế phong kiến. | Mâu thuẫn giữa nhân dân 13 thuộc địa với chính sách cai trị, kìm hãm của thực dân Anh. | Mâu thuẫn giữa Đẳng cấp thứ ba (tư sản, nông dân, bình dân) với chế độ quân chủ chuyên chế và hai đẳng cấp Tăng lữ, Quý tộc. |
| Lãnh đạo | Tư sản và quý tộc mới. | Tư sản và chủ nô. | Giai cấp tư sản. |
| Hình thức | Nội chiến (cách mạng trong nước). | Chiến tranh giải phóng dân tộc. | Nội chiến kết hợp chống ngoại xâm. |
| Kết quả | Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. | Giải phóng 13 thuộc địa, lập nên Hợp chúng quốc Mỹ (Hoa Kì) – một nước cộng hoà. | Lật đổ chế độ phong kiến, lập nền cộng hoà; đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền. |
| Tính chất | Cách mạng tư sản không triệt để (chưa giải quyết ruộng đất cho nông dân). | Vừa là cách mạng tư sản, vừa là chiến tranh giải phóng dân tộc. | Cách mạng tư sản triệt để nhất (do quần chúng đưa lên đỉnh cao, thời kì chuyên chính Gia-cô-banh). |
| Ý nghĩa | Mở đường cho CNTB phát triển ở Anh. | Giải phóng Bắc Mỹ, lập quốc gia tư sản mới; cổ vũ phong trào đấu tranh giành độc lập ở nhiều nước. | Lật đổ phong kiến, mở đường mạnh mẽ cho CNTB ở Pháp; ảnh hưởng sâu rộng, lung lay chế độ phong kiến châu Âu. |
| Đặc điểm chính | Diễn ra dưới hình thức nội chiến, kết thúc bằng thoả hiệp lập quân chủ lập hiến. | Là cuộc chiến tranh giải phóng, kết quả lập ra nhà nước cộng hoà liên bang. | Là cuộc cách mạng điển hình, triệt để, phát triển theo hướng đi lên với vai trò quyết định của quần chúng nhân dân. |

c) Nhận xét chung

Cả ba cuộc cách mạng đều nằm trong trào lưu cách mạng tư sản, nhưng khác nhau về nhiệm vụ, hình thức và mức độ triệt để. Trong đó, Cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.