Giải Bài tập 3 trang 26 SBT Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
Em có đồng ý với ý kiến: Thế kỉ XVI – XVII trong lịch sử dân tộc là hai thế kỉ của xung đột và chia cắt đất nước? Vì sao?
Gợi ý trả lời
Em đồng ý với ý kiến: Thế kỉ XVI – XVII trong lịch sử dân tộc là hai thế kỉ của xung đột và chia cắt đất nước.
a) Xung đột Nam – Bắc triều (thế kỉ XVI)
- Đầu thế kỉ XVI, nhà Lê sơ lâm vào khủng hoảng, suy yếu. Năm 1527, Mạc Đăng Dung ép vua Lê nhường ngôi, lập ra nhà Mạc (Bắc triều).
- Năm 1533, Nguyễn Kim lấy danh nghĩa "phù Lê diệt Mạc", đưa một người con của vua Lê lên ngôi, lập lại nhà Lê (Nam triều) ở vùng Thanh Hóa – Nghệ An.
- Hai bên đánh nhau liên miên trong gần 60 năm (từ 1533 đến 1592), chiến trường chính là vùng Thanh – Nghệ ra Bắc. Đến năm 1592, Nam triều chiếm được Thăng Long, họ Mạc chạy lên Cao Bằng, xung đột Nam – Bắc triều cơ bản chấm dứt.
b) Xung đột Trịnh – Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong – Đàng Ngoài (thế kỉ XVII)
- Sau khi Nguyễn Kim mất, con rể là Trịnh Kiểm nắm quyền. Nguyễn Hoàng (con Nguyễn Kim) xin vào trấn thủ Thuận Hóa, dần gây dựng thế lực riêng ở phía nam.
- Mâu thuẫn giữa hai dòng họ Trịnh – Nguyễn dẫn tới chiến tranh kéo dài gần nửa thế kỉ (1627 – 1672) với 7 lần đánh lớn, không phân thắng bại.
- Cuối cùng hai bên lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm giới tuyến, chia đất nước thành Đàng Ngoài (từ sông Gianh trở ra, họ Trịnh kiểm soát) và Đàng Trong (từ sông Gianh trở vào, họ Nguyễn kiểm soát). Tình trạng chia cắt này kéo dài hơn 200 năm.
c) Kết luận
Như vậy, suốt hai thế kỉ XVI – XVII, đất nước liên tiếp diễn ra các cuộc xung đột (Nam – Bắc triều rồi Trịnh – Nguyễn) và bị chia cắt kéo dài. Những cuộc xung đột đó gây nhiều đau thương, tổn hại cho nhân dân, phá hoại kinh tế, làm suy yếu sức mạnh và sự thống nhất của quốc gia. Vì vậy, nói thế kỉ XVI – XVII là hai thế kỉ của xung đột và chia cắt đất nước là hoàn toàn đúng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.