Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 1.9 trang 8 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 1. Nhận biết một số dụng cụ, hoá chất. Thuyết trình một vấn đề khoa học

Đề bài

Khi thực hiện thí nghiệm quang học với đèn dây tóc 12 V, nếu chùm sáng quá rộng, em sẽ làm gì để thu được chùm sáng hẹp hơn?

Lời giải

Phân tích yêu cầu

Đèn dây tóc 12 V khi sáng sẽ phát ra chùm sáng loe rộng theo mọi phương. Để làm thí nghiệm quang học (quan sát đường truyền của tia sáng, hiện tượng phản xạ, khúc xạ…) ta cần một chùm sáng hẹp (gần như một tia sáng) thì mới thấy rõ đường đi của ánh sáng. Vì vậy phải tìm cách chắn bớt phần chùm sáng thừa.

Cách làm để thu được chùm sáng hẹp hơn

a) Đặt trước đèn một màn chắn có khe hẹp (hoặc tấm bìa khoét một lỗ/khe nhỏ). Màn chắn giữ lại phần lớn chùm sáng rộng, chỉ cho phần ánh sáng đi qua khe hẹp, nhờ đó chùm ló ra phía sau khe sẽ hẹp lại.

b) Khe càng hẹp thì chùm sáng thu được càng hẹp; có thể dùng hai màn chắn có khe đặt nối tiếp và thẳng hàng để tạo chùm sáng gần song song, hẹp và rõ nét hơn.

c) Ngoài ra có thể dùng thêm một thấu kính hội tụ đặt sau đèn để gom chùm sáng loe rộng thành chùm hẹp hơn (hội tụ chùm tia tới), rồi cho đi qua khe chắn để lấy chùm hẹp.

Kết luận: biện pháp đơn giản và đúng với dụng cụ trong SGK là dùng màn chắn (bìa) có khe hẹp đặt chắn trước đèn để chỉ cho một chùm sáng hẹp đi qua.

Đáp số

Dùng màn chắn có khe hẹp đặt trước đèn, chỉ cho phần ánh sáng qua khe nên thu được chùm sáng hẹp; khe càng hẹp (hoặc dùng hai khe thẳng hàng, thêm thấu kính hội tụ) thì chùm sáng càng hẹp.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.