Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 28.9 trang 80 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 28. Lipid   Đã kiểm chéo

Đề bài

Để tác dụng hết với lượng chất béo có trong 500 g dầu dừa, người ta cần vừa đủ 90 g NaOH. Giả thiết hiệu suất phản ứng là 100%, tính khối lượng glycerol và xà phòng thu được từ quá trình này.

Lời giải

Phản ứng xà phòng hoá chất béo:

Chất béo tác dụng với dung dịch kiềm (NaOH) tạo ra glycerol và muối của acid béo (xà phòng), theo sơ đồ:

Chất béo+3NaOH→glycerol+hỗn hợp muối (xà phòng)\text{Chất béo} + 3NaOH \rightarrow \text{glycerol} + \text{hỗn hợp muối (xà phòng)}

a) Tính khối lượng glycerol thu được

Số mol NaOH đã dùng:

nNaOH=9040=2,25 (mol)n_{NaOH} = \dfrac{90}{40} = 2{,}25 \text{ (mol)}

Theo phương trình, cứ 3 mol NaOH phản ứng sinh ra 1 mol glycerol, nên:

nglycerol=nNaOH3=2,253=0,75 (mol)n_{glycerol} = \dfrac{n_{NaOH}}{3} = \dfrac{2{,}25}{3} = 0{,}75 \text{ (mol)}

Glycerol có công thức C3H5(OH)3C_3H_5(OH)_3, khối lượng mol M=92M = 92 g/mol.

mglycerol=0,75×92=69 (g)m_{glycerol} = 0{,}75 \times 92 = 69 \text{ (g)}

b) Tính khối lượng xà phòng thu được

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng cho phản ứng:

mchất béo+mNaOH=mglycerol+mxà phòngm_{\text{chất béo}} + m_{NaOH} = m_{glycerol} + m_{\text{xà phòng}}

500+90=69+mxà phòng500 + 90 = 69 + m_{\text{xà phòng}}

mxà phòng=590−69=521 (g)m_{\text{xà phòng}} = 590 - 69 = 521 \text{ (g)}

Kiểm tra lại: Tổng khối lượng chất tham gia =500+90=590= 500 + 90 = 590 g; tổng khối lượng sản phẩm =69+521=590= 69 + 521 = 590 g. Hai vế bằng nhau ✓.

Đáp số

glycerol: 69 gxà phòng: 521 g

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.