Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 23.4 trang 69 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 23. Alkane   Đã kiểm chéo

Đề bài

Alkane nào sau đây có mạch phân nhánh?
A. CH3−CH2−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 (nhóm CH3CH_3 dưới nguyên tử C thứ ba).
B. CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3.
C. CH3−CH2−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 (mạch thẳng).
D. CH3−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_3.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 69 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Các công thức cấu tạo viết dạng mạch: A. CH3−CH2−CH2CH_3-CH_2-CH_2 với một nhóm CH3CH_3 nối xuống nguyên tử C thứ ba; B. CH3−CH−CH3CH_3-CH-CH_3 với một nhóm CH3CH_3 nối xuống nguyên tử C giữa (mạch nhánh); C. CH2−CH2CH_2-CH_2 với CH3CH_3 nối dưới nguyên tử C thứ nhất và CH2−CH3CH_2-CH_3 nối dưới nguyên tử C thứ hai; D. CH3CH_3 phía trên nối với CH2−CH3CH_2-CH_3 phía dưới.

Lời giải

Nhắc lại khái niệm: Alkane có *mạch phân nhánh* khi trong phân tử tồn tại ít nhất một nguyên tử carbon liên kết với từ 3 nguyên tử carbon trở lên (tạo ra một nhánh tách khỏi mạch chính). Nếu mọi nguyên tử carbon chỉ liên kết với tối đa 2 carbon khác thì đó là *mạch không phân nhánh (mạch thẳng)*.

Xét từng phương án:

a) A. CH3−CH2−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3: các nguyên tử C nối tiếp nhau thành một dãy, mỗi C chỉ liên kết với nhiều nhất 2 C khác ⇒\Rightarrow mạch thẳng (butane).

b) B. CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3: nguyên tử C ở giữa liên kết đồng thời với 3 nhóm CH3CH_3 (tức 3 nguyên tử carbon). Đây chính là một carbon tạo nhánh ⇒\Rightarrow mạch phân nhánh (2-methylpropane, hay isobutane).

c) C. CH3−CH2−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3: các C xếp thành dãy thẳng, mỗi C nối với tối đa 2 C ⇒\Rightarrow mạch thẳng.

d) D. CH3−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_3: ba nguyên tử C nối thẳng hàng ⇒\Rightarrow mạch thẳng (propane).

Kết luận: Chỉ có công thức ở phương án B chứa nguyên tử carbon liên kết với 3 carbon khác nên là alkane có mạch phân nhánh.

⇒\Rightarrow Chọn đáp án B.

Đáp số

B. CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3 (2-methylpropane) có mạch phân nhánh

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.