Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 22.8 trang 68 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 22. Giới thiệu về hợp chất hữu cơ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các CTCT nào sau đây có cùng công thức phân tử (CTPT)?
(1) CH3−C(CH3)(OH)−CH3CH_3-C(CH_3)(OH)-CH_3 (C trung tâm gắn hai nhóm CH3CH_3, một nhóm CH3CH_3 phía trên và một nhóm OHOH phía dưới);
(2) CH3−CH2−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3;
(3) CH3−CH(CH3)−O−CH3CH_3-CH(CH_3)-O-CH_3 (C gắn nhánh CH3CH_3 phía trên, nối với O−CH3O-CH_3);
(4) CH3−CH2−CH(OH)−CH3CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_3;
(5) CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3 (C giữa gắn nhánh CH3CH_3).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 68 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Năm công thức cấu tạo khai triển: (1) 2-methylpropan-2-ol; (2) butane; (3) một ether (C4H10O); (4) butan-2-ol; (5) 2-methylpropane (isobutane).

Lời giải

Xác định công thức phân tử (CTPT) của từng công thức cấu tạo

Ta đếm số nguyên tử C, H, O trong mỗi CTCT:

a) CTCT (1): CH3−C(CH3)(OH)−CH3CH_3-C(CH_3)(OH)-CH_3 (2-methylpropan-2-ol)
- C trung tâm gắn với 3 nhóm CH3CH_3 và 1 nhóm OHOH.
- Số C: 1+3=41 + 3 = 4; số H: 3×3+1=103 \times 3 + 1 = 10; số O: 11.
- CTPT: C4H10OC_4H_{10}O.

b) CTCT (2): CH3−CH2−CH2−CH3CH_3-CH_2-CH_2-CH_3 (butane)
- Số C: 44; số H: 3+2+2+3=103 + 2 + 2 + 3 = 10; không có O.
- CTPT: C4H10C_4H_{10}.

c) CTCT (3): CH3−CH(CH3)−O−CH3CH_3-CH(CH_3)-O-CH_3 (ether)
- Số C: 1+1+1+1=41 + 1 + 1 + 1 = 4; số H: 3+1+3+3=103 + 1 + 3 + 3 = 10; số O: 11.
- CTPT: C4H10OC_4H_{10}O.

d) CTCT (4): CH3−CH2−CH(OH)−CH3CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_3 (butan-2-ol)
- Số C: 44; số H: 3+2+1+1(OH)+3=103 + 2 + 1 + 1(OH) + 3 = 10; số O: 11.
- CTPT: C4H10OC_4H_{10}O.

e) CTCT (5): CH3−CH(CH3)−CH3CH_3-CH(CH_3)-CH_3 (2-methylpropane, isobutane)
- Số C: 1+1+1+1=41 + 1 + 1 + 1 = 4; số H: 3+1+3+3=103 + 1 + 3 + 3 = 10; không có O.
- CTPT: C4H10C_4H_{10}.

Nhóm các CTCT có cùng CTPT

So sánh các CTPT vừa tìm được:

- Các CTCT (1), (3), (4) đều có CTPT C4H10OC_4H_{10}O → cùng CTPT (đây là các đồng phân cấu tạo của nhau).
- Các CTCT (2), (5) đều có CTPT C4H10C_4H_{10} → cùng CTPT (đồng phân cấu tạo của nhau).

Kết luận: Các CTCT có cùng CTPT được chia thành hai nhóm: nhóm C4H10OC_4H_{10}O gồm (1), (3), (4); nhóm C4H10C_4H_{10} gồm (2), (5).

Đáp số

(1), (3), (4) cùng CTPT C4H10OC_4H_{10}O(2), (5) cùng CTPT C4H10C_4H_{10}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.