Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 20.17 trang 64 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 20. Tách kim loại và việc sử dụng hợp kim   Đã kiểm chéo

Đề bài

Từ 1 tấn quặng sphalerite chứa 97% ZnS thu được khối lượng Zn và khối lượng SO2SO_2 phát thải là bao nhiêu, biết hiệu suất của mỗi phản ứng là 90%? Khối lượng than cốc cần dùng cho lượng quặng sphalerite là bao nhiêu, biết lượng cần dùng dư 20% so với lượng phản ứng?

Lời giải

Các phản ứng xảy ra (mỗi phản ứng có hiệu suất 90%90\%):

- Đốt quặng: 2ZnS+3O2→to2ZnO+2SO22ZnS + 3O_2 \xrightarrow{t^o} 2ZnO + 2SO_2 (1)
- Dùng than cốc khử zinc oxide ở nhiệt độ cao: ZnO+C→toZn+COZnO + C \xrightarrow{t^o} Zn + CO (2)

Tính số mol ZnS có trong 1 tấn quặng

Khối lượng ZnS: mZnS=1 000×97%=970m_{ZnS} = 1\,000 \times 97\% = 970 (kg).

Với MZnS=65+32=97M_{ZnS} = 65 + 32 = 97 (g/mol), số mol ZnS (tính theo kmol):

nZnS=97097=10 (kmol)n_{ZnS} = \dfrac{970}{97} = 10 \text{ (kmol)}

a) Khối lượng Zn thu được

Phản ứng (1) có hiệu suất 90%90\% nên:

nZnO=10×90%=9 (kmol)n_{ZnO} = 10 \times 90\% = 9 \text{ (kmol)}

Phản ứng (2) có hiệu suất 90%90\%, theo (2) nZn=nZnO phản ứngn_{Zn} = n_{ZnO\,\text{phản ứng}} nên:

nZn=9×90%=8,1 (kmol)n_{Zn} = 9 \times 90\% = 8,1 \text{ (kmol)}

Khối lượng kẽm thu được:

mZn=8,1×65=526,5 (kg)m_{Zn} = 8,1 \times 65 = 526,5 \text{ (kg)}

b) Khối lượng SO2SO_2 phát thải

Theo (1): nSO2=nZnS phản ứng=10×90%=9n_{SO_2} = n_{ZnS\,\text{phản ứng}} = 10 \times 90\% = 9 (kmol).

mSO2=9×64=576 (kg)m_{SO_2} = 9 \times 64 = 576 \text{ (kg)}

c) Khối lượng than cốc cần dùng

Theo (2), tỉ lệ nC:nZnO=1:1n_C : n_{ZnO} = 1 : 1 nên lượng carbon đã phản ứng là:

nC phản ứng=8,1 (kmol)n_{C\,\text{phản ứng}} = 8,1 \text{ (kmol)}

Vì lượng than cốc cần dùng dư 20%20\% so với lượng phản ứng:

nC cần dùng=8,1×1,2=9,72 (kmol)n_{C\,\text{cần dùng}} = 8,1 \times 1,2 = 9,72 \text{ (kmol)}

Khối lượng than cốc cần dùng:

mC=9,72×12=116,64 (kg)m_C = 9,72 \times 12 = 116,64 \text{ (kg)}

Đáp số

m(Zn) = 526,5 kgm(SO₂) = 576 kgm(than cốc) = 116,64 kg

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.