Giải Bài 18.11 trang 57 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Cho sơ đồ thí nghiệm như mô tả trong Hình 18.2.
Đổ nước nóng (khoảng 90 °C) vào bát. Đặt các thìa làm bằng kim loại, nhựa, gỗ, sứ vào bát nước. Sau khoảng 2 – 3 phút cầm vào cán mỗi chiếc thìa và nhận xét sự thay đổi nhiệt độ các loại thìa. Lặp lại thí nghiệm với bát đựng nước lạnh có vài viên đá.
a) Dự đoán hiện tượng xảy ra trong thí nghiệm trên.
b) Thí nghiệm này chứng minh tính chất gì của kim loại?
Hình 18.2: Hai thí nghiệm. Mỗi thí nghiệm gồm một bát đựng nước đặt trên có ba chiếc thìa khuấy làm bằng các vật liệu khác nhau: thìa kim loại, thìa sứ, thìa nhựa và thìa gỗ nhúng vào trong bát. Thí nghiệm bên trái: bát đựng nước nóng (có hơi bốc lên). Thí nghiệm bên phải: bát đựng nước đá. Dùng để so sánh khả năng dẫn nhiệt của các vật liệu kim loại, sứ, nhựa, gỗ.
Lời giải
a) Dự đoán hiện tượng
- Với bát nước nóng (khoảng 90 °C): Sau 2 – 3 phút, khi cầm vào cán các thìa, ta thấy cán thìa kim loại nóng lên rõ rệt (nóng nhất), còn cán các thìa làm bằng nhựa, gỗ, sứ hầu như không nóng lên (hoặc nóng lên rất ít, chậm).
- Với bát nước lạnh có vài viên đá: Tương tự, cán thìa kim loại lạnh đi nhanh và rõ rệt nhất, còn cán các thìa nhựa, gỗ, sứ gần như không thấy lạnh (thay đổi nhiệt độ rất ít).
→ Như vậy, nhiệt (hoặc "cái lạnh") được truyền từ phần thìa nhúng trong nước ra tới cán thìa: ở thìa kim loại nhiệt được truyền nhanh và nhiều, còn ở thìa nhựa, gỗ, sứ nhiệt truyền rất chậm.
b) Tính chất được chứng minh
Thí nghiệm chứng minh kim loại có tính dẫn nhiệt tốt (dẫn nhiệt tốt hơn nhiều so với nhựa, gỗ, sứ). Đây là một trong những tính chất vật lí chung của kim loại (bên cạnh tính dẻo, tính dẫn điện và ánh kim).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.