Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 12.8 trang 34 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 12. Đoạn mạch nối tiếp, song song

Đề bài

Có hai điện trở R1=0,5 ΩR_1 = 0,5\ \Omega và R2=3 ΩR_2 = 3\ \Omega được mắc vào mạch điện như Hình 12.5. Xác định số chỉ của ampe kế A1A_1 nếu vôn kế chỉ 4 V.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 34 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 12.5: Mạch gồm hai nhánh song song với nhau. Nhánh trên: ampe kế A2A_2 mắc nối tiếp với điện trở R1R_1. Nhánh dưới: điện trở R2R_2. Vôn kế V mắc song song với cụm hai nhánh (đo hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch song song). Ampe kế A1A_1 mắc nối tiếp ở mạch chính, nối với nguồn điện (pin).

Lời giải

Phân tích mạch: R1R_1 (nối tiếp ampe kế A2A_2) và R2R_2 được mắc song song với nhau. Vôn kế V đo hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch song song, nên nó cũng chính là hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở:

U1=U2=U=4 V.U_1 = U_2 = U = 4\ \text{V}.

Ampe kế A1A_1 mắc ở mạch chính nên số chỉ của nó bằng cường độ dòng điện trong mạch chính, tức bằng tổng cường độ dòng điện qua hai nhánh.

Bước 1 — Cường độ dòng điện qua R1R_1 (số chỉ A2A_2):

I1=UR1=40,5=8 A.I_1 = \dfrac{U}{R_1} = \dfrac{4}{0{,}5} = 8\ \text{A}.

Bước 2 — Cường độ dòng điện qua R2R_2:

I2=UR2=43≈1,33 A.I_2 = \dfrac{U}{R_2} = \dfrac{4}{3} \approx 1{,}33\ \text{A}.

Bước 3 — Số chỉ của ampe kế A1A_1 (mạch chính):

Vì hai nhánh mắc song song, dòng điện mạch chính bằng tổng dòng điện hai nhánh:

I=I1+I2=8+43=283≈9,33 A.I = I_1 + I_2 = 8 + \dfrac{4}{3} = \dfrac{28}{3} \approx 9{,}33\ \text{A}.

Kiểm tra: Điện trở tương đương của đoạn song song:
Rtd=R1R2R1+R2=0,5⋅30,5+3=1,53,5≈0,4286 Ω.R_{td} = \dfrac{R_1 R_2}{R_1 + R_2} = \dfrac{0{,}5 \cdot 3}{0{,}5 + 3} = \dfrac{1{,}5}{3{,}5} \approx 0{,}4286\ \Omega.
Dòng mạch chính: I=URtd=40,4286≈9,33 AI = \dfrac{U}{R_{td}} = \dfrac{4}{0{,}4286} \approx 9{,}33\ \text{A} — khớp với kết quả trên.

Vậy ampe kế A1A_1 chỉ khoảng 9,33 A9{,}33\ \text{A}.

Đáp số

A1≈9,33A_1 \approx 9,33 A (= 28/3 A)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.