Giải Bài 8.13 trang 24 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Vận dụng kiến thức hình học, hãy tính khoảng cách từ ảnh tới thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai trường hợp Hình 8.3a, b. Cho biết vật AB có chiều cao cm; tiêu cự cm; khoảng cách OA trong Hình 8.3a là 36 cm và trong trường hợp Hình 8.3b là 8 cm.
Tham chiếu Hình 8.3a (thấu kính hội tụ, vật AB ngoài khoảng tiêu cự, thứ tự A, F, O, F') và Hình 8.3b (thấu kính hội tụ, vật AB trong khoảng tiêu cự, thứ tự F, A, O, F').
Lời giải
Dữ kiện chung: vật cao cm, đặt vuông góc với trục chính, nằm trên trục chính; thấu kính hội tụ tiêu cự cm. Gọi là ảnh, là khoảng cách từ ảnh tới thấu kính. Tia tới từ song song với trục chính gặp thấu kính tại (với ) rồi khúc xạ đi qua ; tia qua quang tâm truyền thẳng.
a) Hình 8.3a — vật ngoài khoảng tiêu cự, cm
Ảnh là ảnh thật, ngược chiều với vật.
- Xét (hai tam giác vuông có góc đối đỉnh tại ):
- Xét (vì ), với và :
- Cho hai tỉ số bằng nhau:
Nhân hai vế với 36: cm.
- Chiều cao ảnh:
Kiểm tra bằng công thức thấu kính: cm; độ phóng đại nên cm. ✔
Vậy ảnh thật, ngược chiều, cách thấu kính cm và cao cm.
b) Hình 8.3b — vật trong khoảng tiêu cự, cm
Ảnh là ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật (ở cùng phía với vật).
- Xét :
- Xét , với và ( và ở hai phía của ):
- Cho hai tỉ số bằng nhau:
Nhân hai vế với 24: cm.
- Chiều cao ảnh:
Kiểm tra bằng công thức thấu kính (ảnh ảo): cm; độ phóng đại nên cm. ✔
Vậy ảnh ảo, cùng chiều, cách thấu kính cm và cao cm.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.