Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 5.3 trang 15 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 5. Khúc xạ ánh sáng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Căn cứ vào Hình 5.1, hãy ghép các kí hiệu ở cột bên trái và tên gọi ở cột bên phải sao cho phù hợp.

| Kí hiệu | Tên gọi |
| --- | --- |
| i | Góc phản xạ |
| r | Góc tới |
| i' | Góc khúc xạ |
| SI | Pháp tuyến |
| IR | Tia phản xạ |
| IS' | Tia khúc xạ |
| NN' | Tia tới |

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 15 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.1: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng tại mặt phân cách giữa nước (phía dưới) và không khí (phía trên). Điểm tới I nằm trên mặt phân cách. Đường NN' là pháp tuyến thẳng đứng tại I (N' phía trên trong không khí, N phía dưới trong nước). Tia tới SI đi từ nước tới I; tia phản xạ IR đi lên vào không khí hợp với pháp tuyến góc r (phía trên); tia khúc xạ IS' đi xuống tiếp trong nước hợp với pháp tuyến góc i'. Tại I, các góc i và i' nằm trong nước, góc r nằm trong không khí.

Lời giải

Dựa vào Hình 5.1 mô tả hiện tượng tia sáng truyền tới mặt phân cách và bị tách thành tia phản xạ cùng tia khúc xạ, ta xác định ý nghĩa của từng kí hiệu rồi ghép với tên gọi tương ứng.

a) Kí hiệu các tia sáng

- SISI: đoạn thẳng xuất phát từ nguồn SS đến điểm tới II → Tia tới.
- IRIR: tia đi ra từ II bị hắt trở lại (phản xạ) → Tia phản xạ.
- IS′IS': tia đi ra từ II truyền tiếp qua mặt phân cách và bị gãy khúc → Tia khúc xạ.
- NN′NN': đường thẳng đứng vuông góc với mặt phân cách tại II → Pháp tuyến.

b) Kí hiệu các góc (đều là góc hợp bởi tia sáng với pháp tuyến NN′NN' tại II)

- ii: góc giữa tia tới SISI và pháp tuyến → Góc tới.
- rr: góc giữa tia phản xạ IRIR và pháp tuyến → Góc phản xạ.
- i′i': góc giữa tia khúc xạ IS′IS' và pháp tuyến → Góc khúc xạ.

Vậy kết quả ghép đôi:

| Kí hiệu | Tên gọi |
| --- | --- |
| ii | Góc tới |
| rr | Góc phản xạ |
| i′i' | Góc khúc xạ |
| SISI | Tia tới |
| IRIR | Tia phản xạ |
| IS′IS' | Tia khúc xạ |
| NN′NN' | Pháp tuyến |

Đáp số

i – Góc tớir – Góc phản xại' – Góc khúc xạSI – Tia tớiIR – Tia phản xạIS' – Tia khúc xạNN' – Pháp tuyến

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.