Giải Bài 5.9 trang 17 SBT Khoa học tự nhiên 9
Đề bài
Chiếu tia sáng đơn sắc từ một khối chất lỏng ra không khí với góc tới $40°$ thì góc khúc xạ là $60°$. Tính chiết suất của chất lỏng. Cho $\sin 40° \approx 0,64$; $\sin 60° \approx 0,87$.
Lời giải
Phân tích: Tia sáng truyền từ chất lỏng ra không khí. Gọi $n$ là chiết suất của chất lỏng, chiết suất của không khí là $n_{kk} \approx 1$.
- Góc tới (trong chất lỏng): $i = 40°$
- Góc khúc xạ (trong không khí): $r = 60°$
Áp dụng định luật khúc xạ ánh sáng:
$$n_1 \sin i = n_2 \sin r$$
Tia đi từ chất lỏng ($n_1 = n$) sang không khí ($n_2 = 1$):
$$n \cdot \sin 40° = 1 \cdot \sin 60°$$
Suy ra chiết suất của chất lỏng:
$$n = \dfrac{\sin 60°}{\sin 40°} = \dfrac{0{,}87}{0{,}64} \approx 1{,}36$$
Kiểm tra lại: Vì tia đi từ môi trường chiết quang hơn (chất lỏng) ra môi trường chiết quang kém hơn (không khí) nên góc khúc xạ lớn hơn góc tới ($60° > 40°$), và chiết suất của chất lỏng phải lớn hơn 1. Kết quả $n \approx 1{,}36 > 1$ là hợp lí.
Vậy chiết suất của chất lỏng là $n \approx 1{,}36$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.