Sách bài tập Khoa học tự nhiên 8

Giải Bài 4.15 trang 13 SBT Khoa học tự nhiên 8

Bài 4. Dung dịch và nồng độ

Đề bài

Trong phòng thí nghiệm có cân, ống đong, dung dịch H2SO4H_2SO_4 10%. Hãy trình bày các bước thực nghiệm để tính nồng độ CMC_M của dung dịch H2SO4H_2SO_4 trên.

Lời giải

Phân tích: Nồng độ mol CM=nVddC_M = \dfrac{n}{V_{dd}} (mol/l). Ta đã biết dung dịch H2SO4H_2SO_4 có nồng độ phần trăm C%=10%C\% = 10\% và MH2SO4=98M_{H_2SO_4} = 98 g/mol, nhưng để chuyển từ C%C\% sang CMC_M cần biết khối lượng riêng DD của dung dịch. Với cân và ống đong, ta xác định được DD, từ đó tính CMC_M.

a) Các bước thực nghiệm

- *Bước 1:* Dùng ống đong lấy một thể tích xác định dung dịch, chẳng hạn V=100 mlV = 100\ \text{ml} dung dịch H2SO4H_2SO_4 10%.
- *Bước 2:* Dùng cân xác định khối lượng dung dịch đó: cân cốc rỗng được khối lượng m1m_1, rót dung dịch vào rồi cân được m2m_2; khối lượng dung dịch là m=m2−m1m = m_2 - m_1 (g).
- *Bước 3:* Tính khối lượng riêng của dung dịch: D=mV (g/ml)D = \dfrac{m}{V}\ (\text{g/ml}).

b) Tính nồng độ mol

Trong 100 g dung dịch có 10 g H2SO4H_2SO_4 (vì C%=10%C\% = 10\%). Trong VV (ml) dung dịch, khối lượng dung dịch là m=D⋅Vm = D\cdot V, nên khối lượng H2SO4H_2SO_4 là:
mH2SO4=m⋅10100=0,1 D V (g)m_{H_2SO_4} = m\cdot\frac{10}{100} = 0{,}1\,D\,V\ (\text{g})
Số mol H2SO4H_2SO_4: n=0,1 D V98n = \dfrac{0{,}1\,D\,V}{98} (mol).

Nồng độ mol (đổi VV sang lít: Vdd=V1000V_{dd} = \dfrac{V}{1000} lít):
CM=nVdd=0,1 D V98V1000=10⋅D⋅C%M=10⋅D⋅1098=100 D98≈1,02 D (mol/l)C_M = \frac{n}{V_{dd}} = \frac{\dfrac{0{,}1\,D\,V}{98}}{\dfrac{V}{1000}} = \frac{10\cdot D\cdot C\%}{M} = \frac{10\cdot D\cdot 10}{98} = \frac{100\,D}{98}\approx 1{,}02\,D\ (\text{mol/l})

Kiểm tra: Dung dịch H2SO4H_2SO_4 10% thực tế có D≈1,066 g/mlD \approx 1{,}066\ \text{g/ml}. Thay vào: CM=100×1,06698≈1,09 mol/lC_M = \dfrac{100\times 1{,}066}{98} \approx 1{,}09\ \text{mol/l} — giá trị hợp lí, phù hợp với dung dịch loãng.

Vậy chỉ cần đo được DD bằng cân và ống đong là tính được CM=10⋅D⋅C%M=100 D98C_M = \dfrac{10\cdot D\cdot C\%}{M} = \dfrac{100\,D}{98}.

Đáp số

Đo DD (cân + ống đong), rồi CM=10 D⋅C%M=100 D98≈1,02 DC_M = \dfrac{10\,D\cdot C\%}{M} = \dfrac{100\,D}{98} \approx 1{,}02\,D mol/lVới D≈1,066D \approx 1{,}066 g/ml thì CM≈1,09C_M \approx 1{,}09 mol/l

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.