Sách bài tập Khoa học tự nhiên 8

Giải Bài 5.7 trang 16 SBT Khoa học tự nhiên 8

Bài 5. Định luật bảo toàn khối lượng và phương trình hoá học

Đề bài

Trên một chiếc cân đĩa, đĩa bên trái đặt một cốc nước, đĩa bên phải để một cốc dung dịch HCl, hai đĩa đang thăng bằng. Cho vào mỗi cốc một viên đá vôi (thành phần chính là CaCO3_3) có khối lượng bằng nhau. Cốc bên trái không có hiện tượng gì. Cốc bên phải quan sát thấy hiện tượng sủi bọt khí trên viên đá vôi, viên đá tan dần.

a) Cốc nào có phản ứng hoá học xảy ra?

b) Sau khi cho đá vôi vào hai cốc, hãy dự đoán về vị trí của hai đĩa cân, hai đĩa cân còn thăng bằng không hay nghiêng về bên nào?

Lời giải

a) Cốc có phản ứng hoá học xảy ra

Ở cốc bên trái (đá vôi + nước): không có hiện tượng gì, không có phản ứng hoá học.

Ở cốc bên phải (đá vôi + dung dịch HCl): có sủi bọt khí, viên đá tan dần. Đây là dấu hiệu của phản ứng hoá học.

Phương trình hoá học:

CaCO3+2HCl→CaCl2+H2O+CO2↑CaCO_3 + 2HCl \rightarrow CaCl_2 + H_2O + CO_2\uparrow

Vậy cốc bên phải (cốc đựng dung dịch HCl) có phản ứng hoá học xảy ra.

b) Dự đoán vị trí hai đĩa cân

Ban đầu hai đĩa thăng bằng, lại cho vào mỗi cốc một viên đá vôi có khối lượng bằng nhau nên lượng chất thêm vào hai bên là như nhau.

- Cốc bên trái: không có phản ứng, khối lượng tăng thêm đúng bằng khối lượng viên đá vôi.
- Cốc bên phải: xảy ra phản ứng sinh ra khí CO2CO_2 bay ra khỏi cốc. Theo định luật bảo toàn khối lượng, khối lượng khí CO2CO_2 thoát ra làm khối lượng cốc bên phải giảm bớt đi so với lượng đá vôi đã cho vào.

Do đó khối lượng cốc bên phải nhỏ hơn khối lượng cốc bên trái.

Vậy cân không còn thăng bằng, đĩa cân nghiêng về bên trái (đĩa bên trái hạ xuống, đĩa bên phải nâng lên).

Đáp số

Cốc bên phải (cốc đựng dung dịch HCl)Cân không thăng bằng, nghiêng (hạ xuống) về bên trái do cốc bên phải mất khối lượng khí CO₂ thoát ra

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.