Giải Bài 9.7 trang 25 SBT Hoá học 10
Đề bài
Nêu mối quan hệ giữa xu hướng biến đổi bán kính nguyên tử với độ âm điện của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn và giải thích.
Lời giải
a) Mối quan hệ giữa xu hướng biến đổi bán kính nguyên tử và độ âm điện
Trong bảng tuần hoàn, bán kính nguyên tử và độ âm điện biến đổi ngược chiều nhau:
- Trong một chu kì (theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, từ trái sang phải): bán kính nguyên tử giảm dần, còn độ âm điện tăng dần.
- Trong một nhóm A (theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, từ trên xuống dưới): bán kính nguyên tử tăng dần, còn độ âm điện giảm dần.
Như vậy, nơi nào bán kính nguyên tử nhỏ thì độ âm điện lớn và ngược lại; hai đại lượng này biến đổi trái ngược nhau.
b) Giải thích
Độ âm điện đặc trưng cho khả năng hút electron của nguyên tử một nguyên tố khi tạo thành liên kết hoá học. Khả năng này phụ thuộc vào lực hút của hạt nhân đối với các electron hoá trị (electron lớp ngoài cùng).
- Khi bán kính nguyên tử nhỏ, các electron hoá trị ở gần hạt nhân hơn nên bị hạt nhân hút mạnh hơn → nguyên tử hút electron về phía mình mạnh → độ âm điện lớn.
- Khi bán kính nguyên tử lớn, các electron hoá trị ở xa hạt nhân, lực hút của hạt nhân lên chúng yếu đi (và bị chắn bởi các lớp electron bên trong) → khả năng hút electron giảm → độ âm điện nhỏ.
Vì bán kính nguyên tử càng nhỏ thì lực hút giữa hạt nhân và electron hoá trị càng mạnh, nên độ âm điện càng lớn. Đó là lí do bán kính nguyên tử và độ âm điện luôn biến đổi ngược chiều nhau trong cùng một chu kì cũng như trong cùng một nhóm A.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.