Giải Bài 6.23 trang 17 SBT Hoá học 10
Đề bài
Cho các nguyên tố X, Y, Z có số hiệu nguyên tử lần lượt là 11, 13, 19.
a) Xác định vị trí của các nguyên tố đó trong bảng tuần hoàn.
b) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự bán kính nguyên tử tăng dần.
c) Gán các giá trị độ âm điện (0,82 ; 1,31 và 0,93) cho X, Y, Z.
d) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự tính kim loại giảm dần.
Lời giải
Nhận ra ba nguyên tố
Viết cấu hình electron theo số hiệu nguyên tử:
- : → đó là Na (natri).
- : → đó là Al (nhôm).
- : → đó là K (kali).
a) Vị trí trong bảng tuần hoàn
Số thứ tự ô = số hiệu nguyên tử; số thứ tự chu kì = số lớp electron; số thứ tự nhóm A = số electron lớp ngoài cùng.
- (Na): ô số 11, chu kì 3 (có 3 lớp e), nhóm IA (1 electron lớp ngoài cùng, nguyên tố s).
- (Al): ô số 13, chu kì 3 (có 3 lớp e), nhóm IIIA (3 electron lớp ngoài cùng, nguyên tố p).
- (K): ô số 19, chu kì 4 (có 4 lớp e), nhóm IA (1 electron lớp ngoài cùng, nguyên tố s).
b) Sắp xếp theo thứ tự bán kính nguyên tử tăng dần
- (Na) và (Al) cùng chu kì 3: trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân, bán kính nguyên tử giảm dần, nên , tức .
- (Na) và (K) cùng nhóm IA: trong một nhóm A, theo chiều tăng điện tích hạt nhân (số lớp e tăng), bán kính nguyên tử tăng dần, nên , tức .
Vậy thứ tự bán kính nguyên tử tăng dần:
c) Gán giá trị độ âm điện (0,82 ; 1,31 ; 0,93)
Bán kính càng nhỏ, khả năng hút electron càng mạnh nên độ âm điện càng lớn. Theo câu
b) bán kính , do đó độ âm điện ngược lại: .
Gán các giá trị theo thứ tự giảm dần :
- (Al):
- (Na):
- (K):
d) Sắp xếp theo thứ tự tính kim loại giảm dần
Bán kính nguyên tử càng lớn (độ âm điện càng nhỏ) thì càng dễ nhường electron, tính kim loại càng mạnh. Theo câu b): , nên tính kim loại:
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.